Rillettes
Inne nazwy: Rillette, Rilety, Rillettes wieprzowe
Rillettes to wieprzowina lub drób gotowane powoli w tłuszczu, aż mięso rozpadnie się na włókna, i zamknięte w naczyniu pod tłuszczem; Rillettes de Tours to chronione oznaczenie geograficzne UE od 2013 roku.
Rillettes (także rilety, rillette) to mięso gotowane godzinami w tłuszczu, aż rozpadnie się na włókna, a potem przekładane do garnuszków pod warstwą tłuszczu. Najbardziej znane są Rillettes de Tours: ChOG od 2013 roku, robione ze wieprzowiny pokrojonej w kawałki co najmniej 6 × 6 cm i gotowanej od 5,5 do 12 godzin w smalcu w otwartym kotle.
Balzac wspomniał o rillettes w «Lilii w dolinie» już w 1835 roku, a specyfikacja z Tours powołuje się też na Rabelais'ego. W Turenii robiono je w gospodarstwach od średniowiecza, ilekroć zabijano świnię, a w XIX wieku rzemieślnicy przenieśli domowy przepis do swoich sklepów.
Do rillettes z Tours świnię lub lochę zabija się w wieku co najmniej 172 dni, z tuszą o wadze co najmniej 85 kg. Do kotła idą szyja, łopatka, boczek i co najmniej 25 % szynki lub schabu, a także twardy tłuszcz i sadło. Mielić wolno tylko tłuszcz, nigdy mięso. Sól jest obowiązkowa, a dodawanie wody zabronione.
Szynkę i schab kroi się w kawałki co najmniej 6 × 6 cm. Najpierw obsmaża się je w 95–115 °C od 15 minut do godziny, aż stopi się tłuszcz. Potem następuje powolne gotowanie bez pokrywki w 65–95 °C: krótkie, 5,5–7 godzin, oznacza wyższą temperaturę, dłuższe, do 12 godzin, niższą. Mięso miesza się, ale nie rozrywa. Na końcu przychodzi «coup de feu», 10–20 minut w 95–115 °C; nadmiar tłuszczu się zbiera, aż pokażą się włókna, a rillettes trafiają do garnuszków, gdy mają jeszcze ponad 65 °C. Kocioł jest okrągły, szerszy niż głęboki, z żeliwa lub stali nierdzewnej.
Gotowe rillettes z Tours mają barwę od złotawego blondu po złotobrąz, grube włókna dłuższe niż 2 cm, dość suchą konsystencję i zapach pieczonej wieprzowiny.
Od rillettes z Le Mans te z Tours różnią się także obszarem: kanton departamentu Sarthe, który robi rillettes du Mans, jest wykluczony. Produkt odtłuszczony może zawierać do 68 % wilgoci, wobec 70 % w Label Rouge «Rillettes pur porc» i 72 % w zwykłych rillettes. Pasztet różni się budową: jest mielony, a rillettes pokazują włókna. Confit z kolei leży w całych kawałkach na kości.
Na etykiecie szukaj «Rillettes de Tours» ze znakiem ChOG. Sprzedaje się je w garnuszku, terrinie, sterylizowanym szklanym słoiku albo jako bochenek krojony na zamówienie, czasem z warstwą smalcu na wierzchu.
Schłodzone rillettes de Tours trzymaj w 0–4 °C; termin przydatności ustala producent, ale najdłużej 29 dni. Sterylizowany słoik ma datę minimalnej trwałości i stoi w szafce. Na 100 g, według Ciqual 2025, dają 522 kcal i 50 g tłuszczu. Szersza rodzina jest na stronie Pasztety, rillettes, foie gras i confit, a surowiec na stronie świnia.
Dlaczego to ważne dla ciebie: widoczne w słoiku włókna to znak prawdziwych rillettes; według zasad z Tours mięsa nigdy się nie mieli.
Fakty
| Zwierzę | Świnia lub locha (Tours); także kaczka i gęś |
|---|---|
| Część tuszy | Szyja, łopatka, boczek, co najmniej 25 % szynki lub schabu |
| Peklowanie i dojrzewanie | Powolne gotowanie w smalcu w otwartym kotle |
| Czas trwania | 5 h 30 min – 12 h w 65–95 °C (Rillettes de Tours) |
| Region | Francja, Turenia |
| Rejestracja | ChOG Rillettes de Tours: rozporządzenie (UE) 1149/2013 z 14.11.2013; Label Rouge LA 02/10 |
| Temperatura | Schłodzone 0–4 °C, najwyżej 29 dni; sterylizowany słoik w szafce |
| Wartość odżywcza | Rillettes de Tours: 522 kcal, 50 g tłuszczu na 100 g (Ciqual 2025) |
Jak łączy się z tematem „Wędliny dojrzewające i wędzone”
Rillettes → rodzaj → Pasztety, rillettes, foie gras i confit → rodzaj → 🥓 Wędliny surowe dojrzewające
Powiązania
- Z czego się robi
- 🐖 Świnia
- Gdzie występuje
- Deska wędlin
- Tradycje
- 🧑🤝🧑 Francuzi
- Należy do
- Pasztety, rillettes, foie gras i confit
- Podobne i różne
- Confit, Confit
Najczęstsze pytania
Czym są rillettes (rilety)?
Mięso, najczęściej wieprzowina, powoli gotowane w tłuszczu, aż rozpadnie się na włókna, a potem włożone do garnuszka pod warstwą tłuszczu.
Czym różnią się rillettes od pasztetu?
Pasztet jest mielony, a rillettes pokazują włókna: w Rillettes de Tours mięso kroi się w kawałki co najmniej 6 × 6 cm i nigdy nie mieli, dlatego zostają włókna dłuższe niż 2 cm.
Jak długo można trzymać rillettes?
Schłodzone Rillettes de Tours wytrzymują w 0–4 °C do terminu producenta, najwyżej 29 dni. Sterylizowane w szklanym słoiku trzymają się do daty minimalnej trwałości.
Jak długo gotuje się Rillettes de Tours?
Od 5 godzin 30 minut do 12 godzin w 65–95 °C w otwartym kotle, po obsmażeniu i przed ostatnim uderzeniem ciepła w 95–115 °C.
Czy to prawda, że rillettes to po prostu pasta z mielonej wieprzowiny?
Nie. Według specyfikacji Rillettes de Tours mielić wolno tylko tłuszcz; mięso kroi się w kawałki co najmniej 6 × 6 cm, a w gotowym produkcie zostają włókna dłuższe niż 2 cm.
Co przeczytać dalej
- 🧑🤝🧑 Francuzi — Francuzi to główna ludność Francji, znana ze świątecznego posiłku i bagietki z listy UNESCO, z wina i sera.
- Deska wędlin — Deska wędlin to półmisek plastrów szynek dojrzewających i salami podawanych z pieczywem, serem lub owocami; konsorcja producentów doradzają, jak kroić i w jakiej temperaturze podawać.
Podobne
Foie gras · Confit · Saucisson sec · Jamón · Luncheon meat · Bekon
ℹ️ IARC (WHO) zalicza przetworzone mięso do grupy 1 (rakotwórcze dla ludzi): każde 50 g dziennie zwiększa ryzyko raka jelita grubego o około 18 %. Jedz z umiarem.
Źródła
- Cahier des charges IGP Rillettes de Tours
- Reglamento de Ejecución (UE) n.º 1149/2013 (Rillettes de Tours)
- Cahier des charges Label Rouge LA 02/10, rillettes pur porc (2017)
- Ciqual 2025 (Anses)
