⚙️ Dekanter wirówkowy

Dekanter wirówkowy to pozioma wirówka, która w tłoczni oliwy oddziela oliwę od wody i stałych resztek pasty oliwkowej. Bęben szybko się obraca, cięższe cząstki są odrzucane na ścianki, a ślimak w środku bez przerwy wynosi je na zewnątrz. Oliwa jako najlżejsza faza wychodzi osobno.

Przez stulecia oliwę wyciskano prasami, a wirówki pojawiły się dopiero na początku lat 70. XX wieku. Dziś prawie wszędzie działają systemy ciągłe. Dekanter trójfazowy wymaga dodania ciepłej wody i daje trzy strumienie: oliwę, wytłoki i ścieki. Dwufazowy pracuje bez dodanej wody i daje oliwę oraz jedną wilgotną masę – wytłoki razem z sokiem owoców, o wilgotności 50–70 procent.

Od typu dekantera zależy oliwa. Oliwy z dekanterów dwufazowych zawierają więcej związków fenolowych i dłużej się nie utleniają, bo woda nie wypłukuje cennych związków. Badanie 38 dekanterów w Katalonii wykazało, że wydobywają one 78–91 procent oliwy, a najlepiej pracują przy obciążeniu 60–80 procent.

Po dekanterze oliwę przepuszcza się jeszcze przez wirówkę pionową, która usuwa resztki wody i drobnych cząstek. Jeśli pasta nie była przy tym podgrzewana powyżej 27 °C, na etykiecie można napisać „ekstrakcja na zimno”.