Prosciutto Toscano
Inne nazwy: szynka toskańska, prosciutto toskańskie
Prosciutto Toscano to włoska szynka ChNP z Toskanii: tylna noga ciężkiej świni bez racicy, solona na sucho solą, pieprzem i ziołami, dojrzewająca co najmniej 10–12 miesięcy.
Prosciutto Toscano (szynka toskańska, szynka dojrzewająca z Toskanii) to włoska szynka surowo dojrzewająca, robiona w całej Toskanii z tylnych nóg ciężkich świń. Natiera się ją solą razem z pieprzem oraz lokalnymi ziołami i jagodami, a potem dojrzewa co najmniej 10–12 miesięcy. Szynka jest okrągła, z łukowatą górą, i nosi piętno w kształcie konturu Toskanii.
Świnie mają co najmniej 9 miesięcy i około 160 kg wagi żywej, rasy large white i landrace, z 11 włoskich regionów, tuczone według tych samych zasad co dla szynek parmeńskiej i San Daniele. Przycięta świeża noga waży od 11,8 kg; racicę, skórę i część tłuszczu wewnętrznego usuwa się cięciem w kształcie litery V.
Noga jest chłodzona co najmniej dobę w temperaturze −2…+2 °C, przycinana w łuk i zaopatrywana w stalową plombę «P.T.» z miesiącem i rokiem rozpoczęcia pracy. Solenie musi się zacząć w ciągu 120 godzin od uboju — na sucho, solą, pieprzem i naturalnymi aromatami. Potem następują odpoczynek, mycie ciepłą wodą bez środków dezynfekujących, suszenie, «sugnatura» ze smalcem, mąką, solą i pieprzem oraz dojrzewanie w 12–25 °C z wentylacją. Szynki o masie 7,5–8,5 kg dojrzewają co najmniej 10 miesięcy, cięższe 12; te do krojenia dostają jeszcze 2 miesiące.
Status ChNP przyniosło rozporządzenie (WE) nr 1107/96 z 12 czerwca 1996 roku, a specyfikację zmieniano w 2010 i 2013 roku. Własnej historii nie podaje.
Na przekroju mięso jest jasno- lub jaskrawoczerwone z niewielkim marmurkiem, a tłuszcz czysto biały z różowymi żyłkami. Smak jest delikatny, z umiarkowaną słonością, aromat charakterystyczny.
Od Prosciutto di Parma i Prosciutto di San Daniele odróżniają ją pieprz i zioła w soli, krótsze minimalne dojrzewanie i wyższy limit soli — do 8,3 % wobec 4,3–6,0 % w San Daniele. Prosciutto di Modena ma kształt gruszki i jest solone tylko solą morską.
Piętno jest wypalone w trzech wierszach «PROSCIUTTO TOSCANO DOP» nad konturem Toskanii, w prawym górnym rogu cztery gwiazdki. Dwie cyfry to numer producenta, wielka litera — miesiąc rozpoczęcia dojrzewania. Krojoną szynkę pakuje się tylko w Toskanii.
Dlaczego to ważne dla ciebie: litera na piętnie pokazuje, kiedy szynka zaczęła dojrzewać, a pieprz i zioła w składzie to przepis, nie kaprys producenta. Jeśli chcesz szynkę surową o bardziej pikantnym aromacie, szukaj czterech gwiazdek.
Fakty
| Zwierzę | Ciężka świnia od 9 miesięcy, 160 kg ±10 %, large white i landrace, z 11 regionów Włoch |
|---|---|
| Część tuszy | Tylna noga bez racicy, cięcie V, świeża od 11,8 kg |
| Peklowanie i dojrzewanie | Solenie na sucho solą, pieprzem i naturalnymi aromatami do 120 h po uboju; «sugnatura»; dojrzewanie w 12–25 °C |
| Minimalny okres dojrzewania | 10 miesięcy (7,5–8,5 kg) lub 12 miesięcy (powyżej 8,5 kg); +2 miesiące do krojenia |
| Region | Cała Toskania, Włochy |
| Rejestracja | ChNP, rozp. (WE) nr 1107/96 z 12.06.1996; zmiany 2010 i 2013 |
| Sól na 100 g | Do 8,3 g NaCl (specyfikacja) |
| Wilgotność | Do 61,0 % w mięśniu |
Jak łączy się z tematem „Wędliny dojrzewające i wędzone”
Prosciutto Toscano → potem → Peklowanie mięsa → rodzaj → 🥓 Wędliny surowe dojrzewające
Powiązania
- Następny krok
- Peklowanie mięsa
- Z czego się robi
- 🐖 Świnia
- Tradycje
- 🧑🤝🧑 Włosi
- Należy do
- Prosciutto crudo
- Podobne i różne
- Prosciutto di Parma
Najczęstsze pytania
Czym jest Prosciutto Toscano?
Włoska szynka ChNP z Toskanii: tylna noga ciężkiej świni bez racicy, solona na sucho solą, pieprzem i naturalnymi aromatami i dojrzewająca co najmniej 10–12 miesięcy.
Jak długo dojrzewa szynka toskańska?
Szynki o masie 7,5–8,5 kg dojrzewają co najmniej 10 miesięcy, cięższe 12; te do krojenia jeszcze 2 miesiące dłużej. Można ją sprzedawać do 30 miesięcy od rozpoczęcia pracy.
Jak rozpoznać prosciutto toskańskie w sklepie?
Po piętnie w trzech wierszach «PROSCIUTTO TOSCANO DOP» nad konturem Toskanii z czterema gwiazdkami; obok dwie cyfry producenta i litera miesiąca.
Jak słone jest Prosciutto Toscano?
Specyfikacja dopuszcza do 8,3 % soli (NaCl). Dla porównania San Daniele ma 4,3–6,0 %.
Czy to prawda, że szynka toskańska to po prostu szynka parmeńska z pieprzem?
Nie. Pieprz i zioła to obowiązkowa część mieszanki do solenia, ale różni się też limit soli, minimalne dojrzewanie i obszar: cała Toskania.
Co przeczytać dalej
- 🧑🤝🧑 Włosi — Naród Włoch; kuchnia opiera się na winie, oliwie i serze, a w 2025 roku kraj wyprodukował 44,4 mln hektolitrów wina – najwięcej na świecie.
- Peklowanie mięsa — Peklowanie to obróbka mięsa solą, często z azotynem, na sucho, w zalewie lub przez nastrzykiwanie: sól wiąże wodę i razem z suszeniem pozwala mięsu długo się przechowywać.
Podobne
Prosciutto di San Daniele · Prosciutto di Modena · Prosciutto di Norcia · Prosciutto di Parma · Pancetta Piacentina · Lardo di Colonnata
ℹ️ IARC (WHO) zalicza przetworzone mięso do grupy 1 (rakotwórcze dla ludzi): każde 50 g dziennie zwiększa ryzyko raka jelita grubego o około 18 %. Jedz z umiarem.
