📜 Chronione nazwy oliwy i oliwek
Oliwy i oliwki, których nazwy są chronione w UE ze względu na pochodzenie.
Chronione nazwy oliwy i oliwek to nazwy, których w UE może używać tylko produkt z określonego obszaru, wytworzony według zatwierdzonej specyfikacji: chroniona nazwa pochodzenia (ChNP, ang. PDO) lub chronione oznaczenie geograficzne (ChOG, PGI).
Według unijnego rejestru eAmbrosia na 20 października 2026 roku zarejestrowano 146 nazw oliwy (121 PDO i 25 PGI) oraz 26 nazw oliwek stołowych (24 PDO i 2 PGI). Najwięcej nazw oliwy mają Włochy — 51, dalej Hiszpania (36) i Grecja (33); Francja ma 9, Portugalia 6, Chorwacja 5, a Turcja 4. Wśród oliwek stołowych prowadzi Grecja z 10 nazwami, Francja ma 6, a Turcja i Włochy po 4.
Kolejnych 11 nazw jest w trakcie rejestracji. Pierwsza masowa rejestracja PDO i PGI w UE nastąpiła rozporządzeniem nr 1107/96 z 12 czerwca 1996 roku, a Kalamata (oliwa) jest chroniona od 1997 roku. W dziale są też Oliwki z Kalamaty — odrębna nazwa dla oliwek stołowych.
Niektóre nazwy są wspólne dla kilku krajów: Istra została zarejestrowana wspólnie przez Chorwację i Słowenię. Inne przykłady to Riviera Ligure we Włoszech, Baena w Hiszpanii, Sitia Lasithiou Kritis na Krecie, Azeite de Trás-os-Montes w Portugalii oraz Aydın Memecik (oliwa) w Turcji.
Na etykiecie oliwy extra virgin lub virgin nazwa PDO lub PGI może zastąpić zwykłe oznaczenie pochodzenia. Międzynarodowa norma IOC dopuszcza nazwę pochodzenia tylko dla oliwy extra virgin.
Co obejmuje
Jak łączy się z tematem „Oliwki”
📜 Chronione nazwy oliwy i oliwek → rodzaj → 🫒 Oliwki
Powiązania
- Należy do
- 🫒 Oliwki
Najczęstsze pytania
Ile chronionych nazw ma oliwa w UE?
Według rejestru eAmbrosia na 20 października 2026 roku — 146: 121 chronionych nazw pochodzenia (PDO) i 25 chronionych oznaczeń geograficznych (PGI). Oliwki stołowe mają kolejnych 26 zarejestrowanych nazw, a 11 nazw czeka na rejestrację.
Czy to prawda, że chronione nazwy mają tylko kraje UE?
Nie. Turcja ma w unijnym rejestrze 4 nazwy oliwy i 4 nazwy oliwek stołowych. Spośród łącznie 183 nazw zarejestrowanych i zgłoszonych 12 pochodzi z państw trzecich — Turcji oraz Bośni i Hercegowiny.
Który kraj ma najwięcej chronionych nazw oliwy?
Włochy — 51 nazw. Dalej są Hiszpania (36) i Grecja (33), a wśród oliwek stołowych prowadzi Grecja z 10 nazwami.
Od kiedy UE chroni nazwy oliwy?
Pierwsza masowa rejestracja PDO i PGI nastąpiła rozporządzeniem (WE) nr 1107/96 z 12 czerwca 1996 roku. Oliwa Kalamata ma status PDO od 1997 roku.
Podobne
🧪 Skład oliwek i oliwy a zdrowie · 🏛️ Oliwka w kulturze i historii · 🌳 Oliwka, gaje i słynne drzewa · 🫒 Oliwa z oliwek · 🏭 Zbiór oliwek i tłocznia · 🫒 Odmiany oliwek
Źródła
- European Commission — eAmbrosia, EU geographical indications register (olive oils and table olives; snapshot 20.10.2026)
- Commission Regulation (EC) No 1107/96 on the registration of geographical indications and designations of origin
- Commission Delegated Regulation (EU) 2022/2104 on marketing standards for olive oil, Art. 8
- IOC. Trade Standard Applying to Olive Oils and Olive Pomace Oils, COI/T.15/NC No. 3/Rev. 22 (2026)
