Płaski makaron ryżowy
Inne nazwy: rice sticks, bánh phở, kuaitiao
Płaski makaron ryżowy powstaje przez gotowanie na parze ciasta ryżowego w cienki arkusz krojony we wstęgi; w Wietnamie to bánh phở, w Tajlandii sen lek i sen yai.
Płaski makaron ryżowy powstaje przez gotowanie na parze ciasta ryżowego w cienki arkusz, który kroi się we wstęgi. W Wietnamie to bánh phở, w Tajlandii sen lek, sen yai i kuaitiao. Słowo kuaitiao pochodzi z dialektu teochew: chińscy imigranci przynieśli makaron do Syjamu.
Tajski opis podany przez Royal Society of Thailand brzmi tak. Najlepszym surowcem jest ryż niekleisty o wysokiej zawartości amylozy, 27–33 %, oraz stary ryż przechowywany co najmniej osiem miesięcy. Moczy się go, mieli i odcedza, rzadkie ciasto gotuje na parze w przezroczysty arkusz, który się zdejmuje, przewietrza, smaruje olejem, żeby się nie sklejał, i kroi. Świeży sen yai ma około 1 mm grubości i 6–10 mm szerokości, świeży sen lek 1–1,5 mm grubości i 3–4 mm szerokości. Sen lek wysuszony do 10–22 % wilgotności nazywa się sen chan i długo się przechowuje. Chińskie badanie świeżego wilgotnego makaronu ryżowego doszło do podobnego wniosku: ryż z 26–28 % amylozy dawał najlepszą konsystencję.
Wietnamski bánh phở robi się z ryżu niekleistego i wody; cienką warstwę ciasta gotuje się na parze przez około minutę na tkaninie nad garnkiem, studzi, składa i kroi. Restauracje w Wietnamie prawie zawsze używają świeżego bánh phở, a suszony jest do kuchni domowej i na eksport. Szerokość wynosi od 2 do 10 mm. Phở powstało w północnym Wietnamie na początku XX wieku, a w 2024 roku hanojskie phở wpisano na krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego.
W Tajlandii kuaitiao to danie definiowane metodą: ugotowane i doprawione nazywa się suchym, z bulionem „wodnym”, a smażone smażonym. Klasyczne pad thai robi się z makaronem ryżowym; we wschodniej, nadmorskiej wersji, pad thai sen chan, używa się cienkiego makaronu sen chan.
Dlaczego to ważne dla ciebie. Świeży makaron zawiera dużo wody i szybko się psuje, więc nie trzymaj go w cieple. Badanie z 2026 roku w Journal of Food Protection wiąże zatrucia pokarmowe wilgotnym makaronem ryżowym z bakterią Burkholderia gladioli pv. cocovenenans, której wzrost i produkcja toksyny zależą od temperatury i czasu.
Fakty
| Surowiec | Ryż niekleisty o wysokiej zawartości amylozy (27–33 %), woda |
|---|---|
| Region | Wietnam (bánh phở), Tajlandia (sen lek, sen yai) |
| Wilgotność | Suszony sen lek (sen chan): 10–22 % |
| Linia domu | Świeży sen yai o szerokości 6–10 mm; świeży sen lek 3–4 mm |
Jak łączy się z tematem „Makaron azjatycki (noodle)”
Płaski makaron ryżowy → robi się z → Mąka ryżowa ← robi się z ← 🍜 Makaron azjatycki
Powiązania
- Z czego się robi
- Mąka ryżowa
- Gdzie się używa
- Pad thai
- Gdzie występuje
- Pho
- Należy do
- Makaron ryżowy
- Podobne i różne
- Wermiszel ryżowy, Wermiszel ryżowy
Najczęstsze pytania
Czym jest płaski makaron ryżowy?
Płaski makaron powstający przez gotowanie na parze ciasta ryżowego w cienki arkusz krojony we wstęgi. W Wietnamie to bánh phở, w Tajlandii sen lek i sen yai.
Czym sen lek różni się od sen yai?
Szerokością: według Royal Society of Thailand świeży sen yai ma 6–10 mm szerokości, sen lek 3–4 mm i jest nieco grubszy.
Z czego robi się bánh phở?
Z ryżu niekleistego i wody. Cienką warstwę ciasta gotuje się na parze na tkaninie, składa i kroi; wietnamskie źródło turystyczne podaje, że preferuje się ryż o wysokiej zawartości amylozy.
Jakiego makaronu używa się do pad thai?
Makaronu ryżowego: klasycznie kuaitiao, a we wschodnim pad thai sen chan cienkiego sen chan.
Czy to prawda, że makaron ryżowy robi się z ryżu kleistego?
Nie. Tajski słownik definiuje kuaitiao jako makaron z mąki z ryżu niekleistego, a wietnamski bánh phở robi się z ryżu niekleistego; ryżu kleistego się nie używa.
Co przeczytać dalej
- Pho — Pho (phở) to wietnamska zupa z makaronem ryżowym w przejrzystym rosole wołowym lub drobiowym; pho w stylu hanojskim i w stylu Nam Dinh trafiło w 2024 roku na krajową listę niematerialnego dziedzictwa Wietnamu.
- Wermiszel ryżowy — Wermiszel ryżowy to cienki, okrągły makaron z ciasta ryżowego przeciskanego przez małe otwory; w Wietnamie nazywa się bún, w Tajlandii sen mee.
- Mąka ryżowa — Drobno zmielony ryż bez glutenu: po kukurydzy druga podstawa makaronu bezglutenowego i surowiec makaronu ryżowego.
Podobne
Źródła
- Royal Society of Thailand, O. Naivikul: Noodle foods and health (kuaitiao, sen lek, sen yai, sen chan)
- Royal Thai Consulate-General Shanghai: Taste of Thailand, pad thai
- Vietnam Tourism: bánh phở, a traveler's guide to Vietnam's flat rice noodles
- JIRCAS: bún and phở rice noodles
- Gels 2025: influence of rice properties on fresh wet rice noodles, amylose and gel consistency (Europe PMC)
- Journal of Food Protection 2026: Burkholderia gladioli pv. cocovenenans in wet rice noodles
