Polacy
Polacy to naród zachodniosłowiański, główna ludność Polski; na tej stronie: kabanosy GTS i suche kiełbasy staropolskie, wędzony oscypek z Tatr, miód spadziowy, miód pitny i Polska Wódka.
Polacy to naród zachodniosłowiański, główna ludność Polski w Europie Środkowej. Na tej stronie ich tradycje to wędzone kabanosy i suche kiełbasy „staropolskie”, owczy oscypek z Tatr, podkarpacki miód spadziowy, miód pitny, Polska Wódka i wódka z trawą żubrową. Wszystkie mają chronione nazwy UE z oficjalnymi zasadami.
Kabanosy to długie, cienkie laski suchej kiełbasy złożone na pół; na zgięciu widać ślad, gdzie wisiały. UE zarejestrowała je jako gwarantowaną tradycyjną specjalność (GTS) rozporządzeniem nr 1044/2011 z 19 października 2011 roku, a nazwę „Kabanosy staropolskie” rozporządzeniem 2017/2272. Według specyfikacji wieprzowinę pekluje się na sucho około 48 godzin, przyprawia pieprzem, gałką muszkatołową i kminkiem, nadziewa w cienkie jelita baranie 20–22 mm, wędzi na gorąco około 150 minut, piecze do 70 °C wewnątrz, a potem suszy 3–5 dni. Gotowa laska jest ciemnoczerwona z wiśniowym odcieniem, a przełamana wyraźnie trzaska. W XIX-wiecznej Polsce i na Litwie „kaban” oznaczał młodego wieprzka tuczonego głównie ziemniakami; kabanosy jadano w całym kraju już w latach 20. i 30. XX wieku.
Obok są inne suche kiełbasy staropolskie, także GTS. Kiełbasa krakowska sucha jest gruba, 50–70 mm, wędzona na olsze, buku lub drewnie owocowym, bez aromatów dymu, a jej cienkie plastry są niemal przezroczyste. Myśliwska była kiedyś suchym prowiantem myśliwych: to pary półksiężyców długości około 15 cm z jałowcem. Surowe nie są: w wędzarni piecze się je do 70–72 °C wewnątrz i dopiero potem suszy.
Oscypek to polski wędzony ser ChNP z Tatr i Podhala w kształcie wrzeciona, ważący 0,6–0,8 kg. Co najmniej 60 % mleka to mleko owcze; robi się go tylko od maja do września i wędzi zimnym dymem 3–7 dni. Nazwę zarejestrowano 13 lutego 2008 roku.
Podkarpacki miód spadziowy to miód ChNP głównie ze spadzi jodły pospolitej, od ciemnobrązowego po niemal czarny; już w 1464 roku mieszkańcy Dębowca płacili daninę w miodzie. W miodzie pitnym Polacy zapisali proporcję: czwórniak, trójniak, dwójniak i półtorak nazwano od stosunku miodu do wody, a od 2008 roku wszystkie cztery są gwarantowanymi tradycyjnymi specjalnościami UE. Trójniak ma 12–15 % obj. i leżakuje co najmniej rok.
Polska Wódka to nazwa chroniona w UE od 2003 roku: tylko wódka ze spirytusu z żyta, pszenicy, jęczmienia, owsa, pszenżyta lub ziemniaków uprawianych i przetwarzanych w Polsce. Wódkę z trawą żubrową robi się wyłącznie na Nizinie Północnopodlaskiej: spirytus aromatyzuje się maceratem trawy Hierochloe, a kumaryny musi być co najmniej 7 mg/l. Jest też makaron: Makarony Polskie z Rzeszowa, spółka akcyjna od 2004 roku, produkuje makarony tłoczone i walcowane marek Makarony Polskie, Sorenti i Abak.
Dlaczego to ważne dla Ciebie: na kabanosach szukaj „Kabanosy staropolskie”, znaku GTS i informacji o wytworzeniu zgodnie z polską tradycją, bo samo słowo „Kabanosy” może stosować każdy. Na wódce napis „Polska Wódka” gwarantuje polski surowiec i produkcję, a prawdziwy oscypek sprzedaje się tylko w całości.
Jak łączy się z tematem „Wędliny dojrzewające i wędzone”
Polacy ← tradycja ← Kabanosy → rodzaj → Kiełbasy wędzone o długiej trwałości → rodzaj → 🥓 Wędliny surowe dojrzewające
Powiązania
- Gdzie żyją
- 🌍 Europa Środkowa
- Tradycje
- Kabanosy
Najczęstsze pytania
Czym są kabanosy?
Długimi, cienkimi laskami suchej kiełbasy wieprzowej złożonymi na pół. Od 2011 roku to gwarantowana tradycyjna specjalność UE (rozporządzenie nr 1044/2011), a nazwa „Kabanosy staropolskie” jest chroniona od 2017 roku.
Czy to prawda, że kabanosy to surowa kiełbasa dojrzewająca jak salami?
Nie. Według specyfikacji wędzi się je na gorąco około 150 minut i piecze do 70 °C wewnątrz, a dopiero potem suszy 3–5 dni.
Z jakiego mleka robi się oscypek?
W co najmniej 60 % z mleka owcy polskiej górskiej; mleko krowie, jeśli jest, tylko od polskiej krowy czerwonej. Robi się go od maja do września.
Co oznaczają nazwy trójniak, dwójniak i półtorak?
Proporcję miodu i wody: czwórniak 1:3, trójniak 1:2, dwójniak 1:1, półtorak 1:0,5. Wszystkie cztery od 2008 roku są gwarantowanymi tradycyjnymi specjalnościami UE.
Co gwarantuje napis „Polska Wódka”?
Że spirytus wytworzono z polskiego żyta, pszenicy, jęczmienia, owsa, pszenżyta lub ziemniaków, a wszystkie etapy produkcji odbyły się w Polsce.
Podobne
Źródła
- Commission Implementing Regulation (EU) No 1044/2011 of 19 October 2011 entering 'Kabanosy' (TSG) in the register, Annex II specification
- Commission Implementing Regulation (EU) 2017/2272 of 8 December 2017 ('Kabanosy staropolskie')
- TSG specification 'Kiełbasa krakowska sucha staropolska' (OJ C 53, 13.2.2018), GOV.UK copy
- TSG specification 'Kiełbasa myśliwska staropolska' (OJ C 188, 27.5.2016), GOV.UK copy
- Summary of the specification 'Oscypek' — OJ C 180, 2.8.2006
- Commission Regulation (EC) No 127/2008 — OJ L 40, 14.2.2008 (Oscypek)
- Single document 'Podkarpacki miód spadziowy', OJ C 299, 9.12.2009 (EUR-Lex)
- Commission Regulation (EU) No 710/2010 (OJ L 208, 7.8.2010), registration of Podkarpacki miód spadziowy
- Commission Regulation (EC) No 729/2008 of 28 July 2008 entering Czwórniak, Dwójniak, Półtorak and Trójniak in the register of traditional specialities guaranteed (OJ L 200, 29.7.2008)
- Ministry of Agriculture and Rural Development of Poland: amendment application for the TSG 'Trójniak staropolski tradycyjny' (Dziennik Urzędowy MRiRW, 4.06.2018, poz. 6)
- Ustawa z dnia 25 maja 2012 r. o zmianie ustawy o wyrobie napojów spirytusowych… (Dz. U. 2012 poz. 800): art. 38 ust. 1 «Polska Wódka/Polish Vodka»
- eAmbrosia (EU register of geographical indications): Polska Wódka / Polish Vodka, PGI-PL-01967
- Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 23.12.2010 r. (Dz.U. 2011 nr 9 poz. 47), § 3: Wódka ziołowa z Niziny Północnopodlaskiej aromatyzowana ekstraktem z trawy żubrowej
- Makarony Polskie SA — Historia
