🍯 Miód
Miód to słodka substancja, którą pszczoły wytwarzają z nektaru kwiatów lub spadzi i dojrzewają w plastrach; w UE miodem można nazwać tylko produkt pszczoły miodnej.
Miód to naturalna słodka substancja, którą pszczoły Apis mellifera wytwarzają z nektaru roślin albo z wydzielin żywych części roślin i wydalin owadów wysysających soki roślin. Pszczoły zbierają ją, przekształcają własnymi substancjami, odwadniają, magazynują i zostawiają do dojrzewania w plastrach. Tak definiuje go dyrektywa UE 2001/110/WE.
Ze względu na pochodzenie różnią się Miód nektarowy i spadziowy: pierwszy pochodzi z nektaru, drugi głównie z wydalin owadów wysysających soki roślin. Miód z nektaru jednej rośliny to Miód jednokwiatowy. Ze względu na sposób pozyskania i podania bywa to miód plastrowy, miód z kawałkami plastra, odcieknięty, odwirowany, tłoczony, filtrowany oraz miód do celów przemysłowych z napisem „przeznaczony wyłącznie do gotowania”. Może być płynny, gęsty albo częściowo lub całkowicie skrystalizowany, a barwa sięga od prawie bezbarwnej do ciemnobrunatnej. Krystalizacja miodu jest naturalna. Do miodu nie wolno niczego dodawać ani ogrzewać go tak, by zniszczyć jego naturalne enzymy.
Według USDA 100 g miodu zawiera 17,1 g wody, 82,12 g cukrów (fruktoza 40,94 g, glukoza 35,75 g, maltoza 1,44 g, sacharoza 0,89 g), 0,3 g białka i 304 kcal. Jest to więc głównie cukier.
UE ustala granice jakości: wilgotność zwykle do 20 % (23 % dla miodu wrzosowego i przemysłowego) oraz HMF do 40 mg/kg. Według FAO miód o zawartości wody poniżej 18 % można przechowywać przy niewielkim ryzyku fermentacji, a HMF prawie nie występuje w świeżym miodzie i powstaje z fruktozy podczas przechowywania lub ogrzewania.
Etykieta musi podawać kraj, w którym miód zebrano. Od 14 czerwca 2026 r. w mieszankach z kilku krajów wymienia się je w głównym polu widzenia w kolejności malejącej wagi, z procentowym udziałem każdego (tolerancja 5 %). Skoordynowane działanie Komisji „From the Hives” (2021–2022) wykazało, że duża część miodu na rynku UE jest podejrzewana o fałszowanie; zharmonizowane metody wykrywania mają zostać przyjęte do 14 czerwca 2028 r.
W UE chronione są m.in. nazwy Miel de Provence z Francji i Kraški med ze Słowenii. Miód należy do produktów pszczelich, do których zalicza się też propolis. Z miodu powstają także Miód pitny i Likier miodowy.
Dlaczego to ważne dla ciebie: miód to przede wszystkim cukry. WHO zalicza cukry z miodu do cukrów wolnych i zaleca utrzymywać je poniżej 10 % energii, najlepiej poniżej 5 %. Niemowlętom poniżej 1. roku życia nie podaje się miodu, bo może zawierać bakterie wytwarzające w jelicie toksyny i wywołujące botulizm niemowlęcy (NHS). Skrystalizowany miód nie jest zepsuty, a kraj pochodzenia jest na etykiecie.
Fakty
| Surowiec | Nektar lub spadź zbierane i przetwarzane przez pszczoły Apis mellifera |
|---|---|
| Podstawa prawna | Dyrektywa 2001/110/WE; zmieniona dyrektywą (UE) 2024/1438 |
| Zawartość cukru | 82,12 g cukrów w 100 g: fruktoza 40,94 g, glukoza 35,75 g (USDA) |
| Kraj | Etykieta podaje kraj zbioru; mieszanki z % od 14.06.2026 |
Co obejmuje
- 🥃 Miód pitny
- 🐝 Pszczoły
- Marki miodu (74)
- Chronione nazwy miodów (63)
- Jak powstaje i jak przechowywać miód
- Słodycze z miodem
- Rośliny miododajne
i jeszcze 28
- Pomarańcza (cytrusy)
- Robinia akacjowa
- Wrzos pospolity
- Gryka
- Jeżyna (ostrężyna)
- Chruścina jagodna
- Kasztan jadalny
- Koniczyna biała
- Lawenda
- Lipa
- Lucerna siewna
- Malina właściwa
- Manuka (Leptospermum scoparium)
- Mniszek pospolity
- Jodła pospolita
- Słonecznik
- Rzepak
- Rozmaryn
- Sosna kalabryjska (Pinus brutia)
- Sulla (słodnik wieńcowy)
- Tymianek
- Tupelo ogeechee (nyssa)
- Facelia
- Cząber górski
- Szałwia lekarska
- Eukaliptus
- Sparceta siewna
- Zapylanie przez pszczoły
- Miód odmianowy
i jeszcze 52
- Miód spadziowy z jodły
- Miód akacjowy
- Miód pomarańczowy (cytrusowy)
- Miód wrzosowy
- Miód czereśniowy
- Miód gryczany
- Miód jeżynowy
- Miód kasztanowy
- Miód koniczynowy
- Miód kolendrowy
- Miód lawendowy
- Miód leatherwood
- Miód lipowy
- Miód lucernowy
- Miód malinowy
- Miód mesquite
- Miód z awokado
- Miód chruścinowy
- Miód liczi
- Miód manuka
- Miód sadowy
- Miód z sulli
- Miód tupelo
- Miód mniszkowy
- Miód słonecznikowy
- Miód rzepakowy
- Miód rozmarynowy
- Miód facelowy
- Miód tymiankowy
- Miód borówkowy
- Miód z ostu
- Miód szałwiowy
- Miód eukaliptusowy
- Miód esparcetowy
- Pasieka i praca pszczelarza
- Miód wielokwiatowy
i jeszcze 36
- Produkty pszczele
i jeszcze 25
- Mleczko pszczele
- Pierzga
- Pyłek pszczeli (obnóża)
- Wosk pszczeli
- Świece z wosku pszczelego
- Apidava Api Vitamina C naturală
- Apidava Miere cu lăptișor de matcă 2%
- Apidava Royale Cocktail
- Attiki Greek Bee Pollen
- Attiki Greek Royal Jelly
- Medozbir Perha
- Medozbir Pylok kvitkovyi
- Sądecki Bartnik Apivit Plus
- Sądecki Bartnik Bee-complex
- Sądecki Bartnik Krople propolisowe 30% Forte
- Sądecki Bartnik Miód z mleczkiem
- Sądecki Bartnik Miód z propolisem Forte
- Sądecki Bartnik Pierzga surowiec
- Yamada Bee Farm Jun-Kokusan Royal Jelly Gennyu
- Yamada Bee Farm Propolis-eki 30 Brazil
- Yamada Bee Farm Royal Jelly Drink J2000
- Yamada Bee Farm Royal Jelly King
- Łysoń Miodovita
- Łysoń Mleczko pszczele mrożone
- Postacie miodu
i jeszcze 5
- Miód nektarowy i spadziowy
- Miód: etykieta, prawo i jakość
Powiązania
- Skąd pochodzi
- 🐝 Pszczoły
- Co się z niego robi
- Turrón de Jijona, Turrón de Alicante, Turrón de Agramunt / Torró d'Agramunt, Torrone di Bagnara, Gozinaki
- Co zawiera
- 🍬 Fruktoza, 🍬 Glukoza
- W innych tematach
- 🍯 Miodowe napoje spirytusowe, 🥃 Likier miodowy (Honey liqueur), 🥃 Miód pitny, 🍬 Cukier, Miód plastrowy, 📜 „mleczne rzeki, kisielowe brzegi”, 🧀 Gorgonzola
Najczęstsze pytania
Czym jest miód według prawa UE?
Naturalną słodką substancją, którą pszczoły Apis mellifera wytwarzają z nektaru lub spadzi, przekształcają własnymi substancjami, odwadniają i dojrzewają w plastrze. Niczego nie wolno dodawać.
Czym różni się miód nektarowy od spadziowego?
Miód nektarowy pochodzi z nektaru. Spadziowy pochodzi głównie z wydalin owadów wysysających soki roślin lub z wydzielin żywych części roślin.
Jaka wilgotność i HMF są dopuszczalne w miodzie?
Wilgotność zwykle do 20 % (23 % dla wrzosowego i przemysłowego), HMF do 40 mg/kg (80 mg/kg dla miodów tropikalnych).
Co musi być na etykiecie miodu?
Kraj zbioru. Od 14 czerwca 2026 r. w mieszankach kraje w kolejności malejącej wagi z procentami (tolerancja 5 %).
Czy to prawda, że skrystalizowany miód jest zepsuty lub zawiera cukier?
Nie. Miód to przesycony roztwór cukrów, więc kryształy glukozy powstają naturalnie. FAO nazywa to powszechnym nieporozumieniem.
Co przeczytać dalej
- 🍯 Miodowe napoje spirytusowe — Miodowe alkohole UE: honey spirit od 35 % obj., honey nectar jest słabszy; miód pitny zwykle nie jest destylatem.
- Turrón de Jijona — Miękki hiszpański nugat z prażonych migdałów i miodu (co najmniej 10 %), chroniony jako ChOG i wytwarzany w gminie Jijona, prowincja Alicante.
- Miód plastrowy — Miód sprzedawany w woskowym plastrze, w którym pszczoły go złożyły: w całych zasklepionych plastrach lub ich fragmentach.
- 🥃 Likier miodowy (Honey liqueur) — Likier, w którym miód daje słodycz i aromat: w UE co najmniej 15% obj. i 100 g/l cukrów; przykłady: krupnik, kanaryjski ronmiel i niemiecki Ostpreußischer Bärenfang.
- 🥃 Miód pitny — Miód pitny to napój fermentowany z miodu i wody; polskie czwórniak, trójniak, dwójniak i półtorak od 2008 roku są w UE gwarantowanymi tradycyjnymi specjalnościami.
ℹ️ Miód to przede wszystkim cukry: około 82 g na 100 g. Nie podawaj miodu dzieciom poniżej 1. roku życia – ryzyko botulizmu niemowlęcego.
Źródła
- Directive 2001/110/EC (consolidated text, EUR-Lex)
- Directive (EU) 2024/1438 amending Directive 2001/110/EC (honey origin labelling)
- USDA FoodData Central: Honey (FDC ID 169640)
- FAO, Krell R. (1996) Value-added products from beekeeping, Chapter 2 Honey
- NHS: Foods to avoid giving babies and young children
- WHO Guideline: Sugars intake for adults and children (2015)
