Laksa
Inne nazwy: laksa nyonya, assam laksa, laksa curry
Laksa to ostra zupa z makaronem kuchni nyonya (peranakan), jadana w Singapurze i Malezji: wersja singapurska opiera się na mleku kokosowym, penangska na kwaśnym bulionie rybnym.
Laksa to ostra zupa z makaronem, jadana w Singapurze i Malezji. Należy do kuchni nyonya, czyli peranakan, jedzenia chińskich osadników w Malakce i w Cieśninach. Laksa bywa kokosowa i z krewetkami, jak w Singapurze, albo kwaśna i rybna, z tamaryndowcem, jak w Penangu, więc jednego przepisu na nią nie ma.
O nazwie się spiera. Singapurska Narodowa Rada Dziedzictwa pisze, że może pochodzić od hindi lakshah, rodzaju makaronu, albo od sanskrytu. Malezyjski portal mapowania kulturowego dodaje, że sanskryckie słowo znaczy „dziesięć tysięcy”, co nawiązuje do wielu składników w misce.
Historia wiąże się z XV wiekiem. Według źródła singapurskiego chińscy imigranci, którzy przybyli do Malakki, a później do Osiedli Cieśnin, połączyli lokalne przyprawy z chińskimi metodami gotowania i stworzyli dania nyonya, w tym laksę. Źródło malezyjskie mówi, że kupcy przywieźli laksę do Malajów około XV wieku, a chińscy kupcy żonaci z Malajkami zmienili prosty bulion na lokalny smak.
Singapurska laksa zawiera mleko kokosowe, suszone krewetki, kotlecik rybny i krewetki, do tego chili sambal i liście laksy. Zwykle podaje się ją z grubym makaronem ryżowym, rzadziej z cienkim makaronem ryżowym. Bulion nie powinien być ani zbyt gęsty, ani zbyt wodnisty. Wiele straganów z laksą jest w Katong, dawnym ośrodku peranakan, a danie wpisano na singapurską listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego w marcu 2019 roku (ICH-070).
Penangska laksa jest inna: bulion z ryby, takiej jak sardynki, selayang czy makrela, z suszonym chili, tamaryndowcem, czerwoną cebulą, trawą cytrynową, imbirem pochodniowym i liśćmi laksy. Makaron może być pszenny lub ryżowy. Podaje się do niej chili ptasie oko, limonkę, ananasa, miętę, ogórek, jajka i pastę krewetkową (petis).
Dlaczego to ważne dla ciebie. „Laksa” w menu niewiele mówi o smaku: może to być kremowa miska kokosowa albo kwaśna rybna. Zapytaj, o którą chodzi: wersja singapurska przynosi krewetki i mleko kokosowe, a w Penangu o smaku decydują ryba i tamaryndowiec.
Fakty
| Surowiec | Makaron ryżowy (lub pszenny), mleko kokosowe lub bulion rybny, krewetki, przyprawy |
|---|---|
| Region | Singapur i Malezja (Penang) |
| Czas trwania | Początki wiązane z XV wiekiem |
| Smak | Pikantna; penangska laksa jest kwaśna, z tamaryndowcem |
| Podstawa prawna | Singapurska lista niematerialnego dziedzictwa kulturowego, marzec 2019 (ICH-070) |
Jak łączy się z tematem „Makaron azjatycki (noodle)”
Laksa → podobny → Pad thai → rodzaj → 🍜 Makaron azjatycki
Powiązania
- Co zawiera
- Wermiszel ryżowy
- Należy do
- Dania z makaronem, Makaron ryżowy
- Podobne i różne
- Pad thai, Pho, Pho
Najczęstsze pytania
Czym jest laksa?
Pikantną zupą z makaronem kuchni nyonya (peranakan), jadaną w Singapurze i Malezji.
Z czego robi się singapurską laksę?
Z mleka kokosowego, suszonych krewetek, kotlecika rybnego i krewetek, z chili sambal i liśćmi laksy; zwykle podaje się ją z grubym makaronem ryżowym.
Czym penangska laksa różni się od singapurskiej?
Penangska laksa ma bulion rybny (sardynki, selayang lub makrela) z tamaryndowcem, trawą cytrynową i imbirem pochodniowym, a singapurska opiera się na mleku kokosowym i suszonych krewetkach.
Skąd wzięła się nazwa laksa?
Singapurska Narodowa Rada Dziedzictwa wskazuje hindi lakshah, rodzaj makaronu, albo sanskryt; źródło malezyjskie odczytuje sanskryckie słowo jako „dziesięć tysięcy”, od wielu składników.
Czy to prawda, że laksa zawsze jest na mleku kokosowym?
Nie. Mleko kokosowe cechuje singapurską laksę, ale penangska to kwaśny bulion rybny przyprawiony tamaryndowcem.
Co przeczytać dalej
- Wermiszel ryżowy — Wermiszel ryżowy to cienki, okrągły makaron z ciasta ryżowego przeciskanego przez małe otwory; w Wietnamie nazywa się bún, w Tajlandii sen mee.
- Pad thai — Pad thai to smażony makaron ryżowy z jajkiem, tofu, kiełkami, orzeszkami ziemnymi i sosem z tamaryndowca, cukru palmowego i sosu rybnego; narodowe danie Tajlandii, stworzone w latach 1930.
- Pho — Pho (phở) to wietnamska zupa z makaronem ryżowym w przejrzystym rosole wołowym lub drobiowym; pho w stylu hanojskim i w stylu Nam Dinh trafiło w 2024 roku na krajową listę niematerialnego dziedzictwa Wietnamu.
Podobne
Źródła
- Roots.gov.sg (National Heritage Board, Singapore): Laksa, Intangible Cultural Heritage inventory
- JKKN (Malaysian Department of Culture and Arts), cultural mapping portal: Laksa Penang
