🥃 Angels' share (anielski udział)
Część whisky, koniaku lub rumu, która paruje przez drewno beczki podczas dojrzewania: w Szkocji około 1–2 % rocznie, w Cognac około 2,5 %, na Karaibach do 10 %.
Angels' share (anielski udział) to nazwa, jaką gorzelnie nadają tej części destylatu, która paruje przez drewno beczki podczas dojrzewania. Szkocka whisky traci rocznie około 1–2 % objętości, koniak około 2,5 %, a rum w gorącym klimacie Karaibów średnio 7 %, czasem nawet 10 %.
Skąd nazwa. Wyrażenie pochodzi z francuskiego «la part des anges»: żartobliwie mówi się, że aniołowie biorą swoją część z każdej beczki. The Oxford Companion to Spirits & Cocktails jako główny przykład podaje koniak: według jego szacunków region traci co roku równowartość około trzydziestu milionów butelek.
Jak to działa. Dębowa beczka nie jest szczelna, więc przez klepki wydostają się zarówno woda, jak i etanol. To, co ucieka szybciej, zależy od wilgotności magazynu. W wilgotnych szkockich magazynach, przy 80–90 % wilgotności względnej, ubywa więcej alkoholu i moc w beczce spada. W suchych magazynach wyparowuje więcej wody, więc destylat się zagęszcza.
Inne czynniki. Mała beczka ma więcej drewna na litr, dlatego straty są większe; młody destylat też paruje szybciej. Niektórzy producenci dolewają do beczek świeży destylat, by wyrównać ubytki. Opary alkoholu odżywiają czarną pleśń Torula compniacensis, która pokrywa ściany i dachy piwnic koniaku ciemnym nalotem.
Dlaczego to ważne dla Państwa. Przez anielski udział stare whisky i koniaki są rzadsze: im dłuższe dojrzewanie, tym mniej płynu zostaje w beczce. Oznaczenie «cask strength» oznacza, że whisky nie była rozcieńczana, więc jej moc zależy od tych strat i klimatu magazynu. WHO przypomina, że nie ma bezpiecznej dawki alkoholu.
Fakty
| Rodzaj beczki | dębowe beczki; im mniejsza beczka, tym większe straty |
|---|---|
| Minimalny okres dojrzewania | szkocka — co najmniej 3 lata w dębie (SI 2009/2890); straty narastają co roku |
| Zawartość alkoholu (% obj.) | w wilgotnym magazynie moc spada, w suchym rośnie |
Jak łączy się z tematem „Napoje spirytusowe”
🥃 Angels' share (anielski udział) → rodzaj → 🥃 Whisky → rodzaj → 🥃 Mocne alkohole
Powiązania
- Następny krok
- 🥃 Szkocka whisky (Scotch Whisky), 🥃 Koniak, 🥃 Bourbon, 🥃 Rum
- W co się pakuje
- 🍷 Dębowa beczka
- Co zawiera
- 🍷 Etanol
- Na co wpływa
- 🍷 Alkohol a zdrowie, 🍷 Jazda po alkoholu
- Należy do
- 🥃 Whisky
- Podobne i różne
- 🥃 Whisky o mocy beczkowej
Najczęstsze pytania
Czy prawda, że z beczki paruje tylko alkohol?
Nie. Paruje zarówno woda, jak i etanol. W wilgotnym magazynie szybciej ubywa alkoholu i moc spada; w suchym – woda, a moc rośnie.
Ile whisky zabiera anielski udział?
W Szkocji około 1–2 % objętości rocznie, czyli 2–4 litry z amerykańskiej beczki o pojemności 191 litrów, według The Whiskey Wash.
Dlaczego w tropikach straty są większe?
Z powodu upałów: według The Oxford Companion rum na Karaibach traci średnio 7 % rocznie, czasem nawet 10 %.
Skąd wzięła się nazwa „anielski udział”?
Z francuskiego «la part des anges». Najczęściej wiąże się ją z koniakiem, który traci rocznie około 2,5 % zapasów.
Co to za czarny nalot na piwnicach w Cognac?
Pleśń Torula compniacensis, która żywi się oparami alkoholu z beczek i pokrywa ściany i dachy piwnic.
Co przeczytać dalej
- 🍷 Alkohol a zdrowie — Alkohol w każdym napoju jest szkodliwy w dużych ilościach, a ryzyko rośnie wraz z ilością.
- 🥃 Szkocka whisky (Scotch Whisky) — Oznaczenie geograficzne chronione w UE od 1989 roku: whisky destylowana i dojrzewająca w Szkocji w dębowych beczkach, od 40 % obj.
- 🥃 Rum — Destylat z melasy, syropu lub soku trzciny cukrowej: w UE co najmniej 37,5% obj., bez aromatów i dodanego alkoholu, do 20 g/l cukru.
- 🍷 Jazda po alkoholu — Nigdy nie prowadź po wypiciu wina: alkohol spowalnia reakcje.
- 🥃 Bourbon — Amerykańska whiskey z zacieru z co najmniej 51 % kukurydzy, leżakowana w nowych opalanych beczkach dębowych, butelkowana od 40 % obj.
Podobne
🥃 Sour mash · 🥃 Chill filtration · 🥃 Sazerac · 🥃 Ex-bourbon barrel · 🥃 Żyto i kukurydza w whisky · 🥃 Jęczmień i słód w whisky
⚠️ Napoje spirytusowe zawierają alkohol i są przeznaczone tylko dla dorosłych. Alkohol szkodzi zdrowiu. Nie pić w ciąży ani przed prowadzeniem pojazdu; skład i możliwe alergeny sprawdzać na etykiecie.
Źródła
- The Oxford Companion to Spirits & Cocktails (Spirits & Distilling): «angel's share» — la part des anges; Cognac about 2.5 % a year (~30 million bottles); Caribbean ~7 %, up to 10 %; Torula compniacensis
- The Whiskey Wash, Paul Hughes: Whiskey Science — Looking at the Angels' Share (1.06.2016; water and ethanol; 80–90 % RH in Scotland; 1–2 % a year)
- The Scotch Whisky Regulations 2009 (SI 2009/2890), reg. 3: Scotch Whisky matured in Scotland in oak casks for at least 3 years
- WHO/Europe: No level of alcohol consumption is safe for our health (04.01.2023)