🐄 Bydło

Bydło to grupa dużych przeżuwaczy z rodziny krowatych, która w tym opracowaniu obejmuje krowę i jej krewnych: zebu, bawoła, jaka i mitun. Razem dostarczają zdecydowanej większości światowego mleka: według FAO około 81% pochodzi od krów, a kolejne około 15% od bawołów.

Udomowiona krowa wywodzi się od dzikiego tura. Tradycyjnie rozróżnia się bezgarbne bydło europejskie (Bos taurus) i garbate zebu (Bos indicus), które swobodnie się krzyżują. Według FAO niektóre zestawienia liczą do tysiąca ras bydła, jednak około 35% światowych krów mlecznych — jakieś 70 milionów sztuk — to holsztyńsko-fryzyjskie, co, jak zauważa FAO, nie jest korzystne dla różnorodności biologicznej.

Bawół wodny (Bubalus bubalis) to odrębny rodzaj, szczególnie ważny w Azji Południowej. Jak (Bos grunniens) jest przystosowany do wysokich gór, a mitun (Bos frontalis) do górskich lasów północno-wschodnich Indii i sąsiednich krajów. Mleko wszystkich tych zwierząt różni się przede wszystkim zawartością tłuszczu: od 3,5–4% u krów do 7–9% u bawołów i mitunów.