🐃 Jak

Jak jest głównym zwierzęciem mlecznym wyżyn Tybetu, Himalajów i Mongolii. Ponad 90% jaków żyje na Płaskowyżu Qinghai-Tybet. Samica jaka daje mało mleka: według FAO od 150 do 500 litrów w laktacji, średnio około 1–1,5 litra dziennie. Laktacja jest sezonowa: latem, na świeżym pastwisku, wydajność jest wyższa, a zimą spada do kilku litrów miesięcznie, ale zwierzę często nie jest zasuszane i jest dojone także w drugim roku.

Mleko jaka jest gęstsze i bogatsze niż krowie (zwykle 5–7% tłuszczu) oraz zawiera więcej białka i suchej masy. Nie ma wyspecjalizowanych ras mlecznych: jaki utrzymują małe gospodarstwa, a mleko jest często najcenniejszym produktem stada.

Z mleka jaka zbija się masło do tybetańskiej herbaty i wytwarza suszony ser chhurpi, kurut oraz masło klarowane. Białka charakterystyczne dla jaka odnaleziono w brązowym kotle sprzed około 2700 lat z Mongolii, co jest jednym z wczesnych dowodów na wykorzystanie jego mleka.