🥃 Zapikanka

Zapikanka to dawny ukraiński napój, który wymienia się wśród popularnych nalewek czasów kozackich razem z varenuką, kusaką i muselcem. Nazwa jest prawdopodobnie związana ze słowem „zapikaty”, czyli dusić w piecu, jednak dokładnego przepisu historycy nie ustalili. Dlatego poniżej znajduje się tylko to, co można powiedzieć pewnie.

Co wiadomo. Źródła się rozchodzą: jedne nazywają zapikankę nalewką, inne – jagodowym destylatem, cenionym jako napój deserowy. Obie wersje wpisują się w ukraińską tradycję wódczanych i jagodowych maceratów, znaną co najmniej od XVII–XVIII wieku, kiedy Ukraina była jednym z ośrodków gorzelnictwa Europy Wschodniej.

Współczesne przepisy. W domowej praktyce zapikanką zwykle nazywa się napój na wódce z jagodami, miodem lub przyprawami, który przez pewien czas dusi się w cieple. Przepisy się różnią i nie można uznać, że to odtworzenie oryginału: jednego kanonicznego przepisu nie ma. Moc niższa lub zbliżona do mocy wódki zależy od ilości dodanej wody i miodu.

Rodzina. Zapikankę zalicza się do nalewek, a w mowie potocznej myli z varenuką, nalewką owocową i ternivką. W prawie UE o kategorii decyduje skład: wódka aromatyzowana, jeśli cukru jest mniej niż 100 g/l, likier, jeśli więcej. Chronionej nazwy zapikanka nie ma.

Dlaczego to ważne dla Ciebie. Podgrzewanie nie usuwa alkoholu, a miód i jagody ukrywają moc. Domowa zapikanka nie ma kontroli jakości, a deklaracje zdrowotne na napojach powyżej 1,2 % obj. są w UE zabronione. WHO przypomina: nie ma bezpiecznej dawki alkoholu.