🥃 Drzewo chinowe
Rodzaj andyjskich drzew, z których kory pozyskuje się chininę; kora nadaje goryczkę bitterom, amaro, winom chinowym i toniku, a chinina przez wieki leczyła malarię.
Drzewo chinowe (Cinchona) to rodzaj zimozielonych drzew i krzewów z południowoamerykańskich zboczy Andów. Ich kora zawiera alkaloidy, z których najważniejszą jest chinina. To właśnie kora dała światu pierwsze skuteczne leki na malarię, a w napojach – charakterystyczną gorzką nutę bitterów, amaro, win chinowych i toniku.
Historia. Jak pisze Malaria Journal, około 1630 roku misjonarze jezuiccy w Ameryce Południowej używali proszku z kory, dlatego nazywano ją „korą jezuitów”. Według europejskiej legendy kora wyleczyła z gorączki żonę hiszpańskiego wicekróla Peru, a w 1742 roku Linneusz nazwał rodzaj Cinchona jej imieniem. W 1820 roku francuscy chemicy Pelletier i Caventou wyizolowali czystą chininę; po 1890 roku głównym źródłem stała się kora z plantacji na Jawie.
W napojach. Korę rozdrabnia się i zaparza w alkoholu lub winie razem z innymi ziołami. Gorycz chinowa występuje w aperitifach i bitterach koktajlowych. Unijne przepisy o winach aromatyzowanych pozwalają nazwać gorzkie wino aromatyzowane „quinquina”, jeśli jego główny smak pochodzi z naturalnego aromatu chininowego.
Tonik. Gazowana woda tonik zawdzięcza gorycz chininie. W Stanach Zjednoczonych chininę można dodawać do napojów gazowanych tylko w postaci soli i nie więcej niż 83 mg na litr, a etykieta musi to podawać.
Dlaczego to ważne dla Państwa. Chinina to lek, a nie tylko smak: w dużych dawkach powoduje szum w uszach, bóle głowy, nudności i zaburzenia widzenia. Osoby przyjmujące leki lub mające problemy z sercem powinny skonsultować się z lekarzem. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) przypomina: nie ma bezpiecznej dawki alkoholu.
Fakty
| Surowiec | kora drzew rodzaju Cinchona; głównym alkaloidem chinina, a także chinidyna, cynchonina i cynchonidyna |
|---|---|
| Podstawa prawna | Rozporządzenie (UE) nr 251/2014 (quinquina); w USA 21 CFR 172.575 — chinina w napojach gazowanych do 83 ppm |
Jak łączy się z tematem „Napoje spirytusowe”
🥃 Drzewo chinowe → rodzaj → 🌿 Bittery i napoje gorzkie → rodzaj → 🥃 Mocne alkohole
Powiązania
- Następny krok
- 🍸 Bitter (napój spirytusowy o gorzkim smaku), 🥃 Amaro, 🍷 Quinquina, 🍷 Maceracja
- Na co wpływa
- 🍷 Alkohol a zdrowie
- Należy do
- 🌿 Bittery i napoje gorzkie
- Powiązane z
- 🌍 Ameryka Łacińska
- Podobne i różne
- 🍷 Wermut
Najczęstsze pytania
Czy to prawda, że tonik leczy malarię?
Nie. We współczesnym toniku jest bardzo mało chininy: w USA najwyżej 83 mg na litr. Malarię leczy się wyłącznie lekami przepisanymi przez lekarza.
Dlaczego korę nazywano „jezuicką”?
Bo około 1630 roku jezuici używali jej w Ameryce Południowej i rozpowszechnili w Europie jako lek na gorączkę.
Kto wyizolował chininę?
Francuscy chemicy Pierre Joseph Pelletier i Joseph Caventou w 1820 roku; od tego czasu czysta chinina zastąpiła proszek z kory.
Jakie napoje zawierają korę chinowca?
Niektóre bittery i amaro, wina chinowe oraz tonik; producenci zwykle nie ujawniają dokładnego składu marki.
Co jest niebezpieczne w chininie?
W dużych dawkach: szum w uszach, bóle głowy, nudności, zawroty głowy i zaburzenia widzenia; lekarze nazywają to chininizmem.
Co przeczytać dalej
- 🍷 Alkohol a zdrowie — Alkohol w każdym napoju jest szkodliwy w dużych ilościach, a ryzyko rośnie wraz z ilością.
- 🌍 Ameryka Łacińska — Region od Meksyku po południe Ameryki Południowej: około 9 % światowego mleka, dulce de leche i świeże sery, wina Argentyny i Chile, oliwki.
- 🍷 Wermut — Wermut to wino aromatyzowane, którego charakterystyczny smak pochodzi od roślin z rodzaju Artemisia (piołun) z innymi ziołami i przyprawami.
- 🍸 Bitter (napój spirytusowy o gorzkim smaku) — Napój spirytusowy o przeważająco gorzkim smaku: aromatyzowany alkohol lub destylat od 15 % obj.; kategoria UE 30.
- 🍷 Maceracja — Moczenie soku ze skórkami w celu wydobycia barwy, tanin i aromatu.
Podobne
Źródła
- Achan J. et al. Quinine, an old anti-malarial drug in a modern world: role in the treatment of malaria. Malaria Journal 2011; 10:144 (cinchona bark, Jesuits c. 1630, Linnaeus 1742, Pelletier & Caventou 1820, Javan bark after 1890, cinchonism)
- Regulation (EU) No 251/2014 on aromatised wine products, Annex II Part A(4): bitter aromatised wine; 'Quinquina wine' — main flavouring natural quinine flavouring (legislation.gov.uk)
- US 21 CFR § 172.575 Quinine: hydrochloride or sulfate salt in carbonated beverages, not to exceed 83 ppm as quinine; label must declare quinine (LII, Cornell)
- Difford's Guide: Bitters — infusions of herbs, spices, roots and peels; common botanicals gentian, quinine, orange peel
- WHO/Europe: No level of alcohol consumption is safe for our health (04.01.2023)