🥛 Mleko jaka

Mleko jaka — mleko samicy jaka, dużego bydła wysokich gór Azji, z którego robi się masło i sery. Jak jest jedynym bydłem hodowanym na dużą skalę wysoko w górach Azji Środkowej i Południowej: na Płaskowyżu Tybetańskim, w Himalajach, w Mongolii i na Pamirze. Dla miejscowej ludności jak dostarcza mleka, mięsa, wełny i możliwości transportu. Według FAO mleko jaka jest pod względem podstawowego składu bardzo podobne do mleka bawolego: jest tłustsze niż krowie (zwykle około 6–7%, czasem do 9%), zawiera więcej białka i o 5 g mniej wody w 100 g.

Mleko jaka ma prawie dwa razy więcej β-laktoglobuliny niż mleko krowie i 2–6 razy więcej laktoferyny. W Chinach, Nepalu i Mongolii działają zakłady produkujące mleko jaka w proszku.

Z mleka jaka wytwarza się masło, używane w tybetańskiej herbacie z solą, a także jogurt i suszone twarde sery, takie jak chhurpi, które przechowuje się miesiącami bez chłodzenia. Wysoka zawartość tłuszczu jest ważna na zimnych wyżynach, gdzie jest mało jedzenia, a zapotrzebowanie na energię jest duże. FAO zalicza jaka do „niszowych” zwierząt mlecznych wysokich gór.