🥃 Krupnik

Krupnik, po litewsku krupnikas, to słodki likier na spirytusie zbożowym lub wódce z miodem i przyprawami. To wspólna tradycja Polski i Litwy, znana też na Białorusi oraz wśród litewskich i polskich emigrantów w USA. Moc to często około 40% obj., a aromat to miód, cynamon i goździki.

Jak powstaje. Przyprawy — cynamon, goździki, gałkę muszkatołową, kminek, ziele angielskie — gotuje się z wodą, dodaje miód, a potem miesza ze spirytusem. Mieszankę odstawia się na około tydzień i filtruje. Domowe receptury różnią się składem przypraw i ilością miodu. Według przepisów UE taki napój to likier, czyli co najmniej 15% obj. i co najmniej 100 g cukrów na litr.

Historia. Według przekazu, który przytacza Difford's Guide, krupnik wymyślili w XVI wieku benedyktyni w Nieświeżu — wówczas mieście Wielkiego Księstwa Litewskiego, dziś na Białorusi. Inni autorzy wiążą go ze szlachtą Rzeczypospolitej. Dokumentów potwierdzających dokładną datę brak.

Zwyczaje. Krupnik często podaje się na ciepło, zwłaszcza zimą i od święta. W tradycji białoruskiej miesza się go w glinianej misie, podpala, a gospodarze z gośćmi razem zdmuchują płomień. Najsłynniejszą polską markę o tej nazwie wytwarza się w Starogardzie Gdańskim, a litewskie gorzelnie mają własne wersje.

Dlaczego to ważne dla Ciebie. Miód i przyprawy nie czynią krupniku lekkim: jest w nim dużo alkoholu i cukru, a ciepły napój upija szybciej. Po nim nie wolno prowadzić pojazdów. WHO przypomina: nie istnieje bezpieczna dawka alkoholu.