🥃 Xtabentún

Xtabentún to tradycyjny likier z półwyspu Jukatan w Meksyku, robiony z miodu, anyżu i rumu lub spirytusu trzcinowego. Miód zbierają pszczoły z kwiatów pnącza xtabentún (Turbina corymbosa), od którego pochodzi nazwa; w języku majów tłumaczy się ją jako „pnącze rosnące na kamieniu”. Pije się go jako digestif, czysty lub z lodem.

Historia. Przodkiem napoju uważa się balché, rytualny oszałamiający napój Majów z kory drzewa balché, miodu i wody. Według powszechnej wersji hiszpańscy kolonizatorzy nie lubili balché i go zakazali; później zamiast kory zaczęto dodawać anyż. Niektórzy badacze szukają początków w Valladolid na Jukatanie, dlatego napój bywa nazywany „likierem z Valladolid”.

Jak się go robi. Podstawą jest miód lub miód pitny aromatyzowany anyżem; dla mocy dodaje się rum lub spirytus trzcinowy. Dlatego xtabentún bywa niedokładnie nazywany „destylowanym miodem”: miód się fermentuje, nie destyluje, a destylatem w napoju jest rum.

Producenci. Napój robi kilka firm z Jukatanu. Znany XTA firmy Casa D'Aristi miał 35% obj., ale według Difford's Guide nie jest już produkowany. Kwiat xtabentún łączy się z majańską legendą o dwóch kobietach, Xtabay i Uc-Kelel.

Dlaczego to ważne dla Ciebie. Xtabentún jest słodki, więc jego moc odczuwa się słabiej, niż jest w rzeczywistości. Często dodaje się go do kawy, co daje „majańskie carajillo”, albo używa w koktajlach; skład i udział rumu zależą od producenta, więc czytaj etykietę. WHO przypomina, że nie ma bezpiecznej ilości alkoholu.