🥃 Miód pitny
Miód pitny to napój fermentowany z miodu i wody; polskie czwórniak, trójniak, dwójniak i półtorak od 2008 roku są w UE gwarantowanymi tradycyjnymi specjalnościami.
Miód pitny to napój powstały przez fermentację miodu z wodą, często z przyprawami, chmielem lub sokiem owocowym. Jest produktem fermentacji, a nie destylatem, dlatego nie należy do napojów spirytusowych UE. W Polsce cztery rodzaje miodu pitnego od 2008 roku mają status gwarantowanej tradycyjnej specjalności UE.
Cztery rodzaje. Nazwa wskazuje proporcję miodu do płynu: czwórniak to jedna część miodu na trzy części wody, trójniak na dwie, dwójniak na jedną, a półtorak na pół części. Wpisało je do rejestru rozporządzenie Komisji (WE) nr 729/2008 z 28 lipca 2008 roku. Im mniej wody, tym gęstszy i słodszy napój.
Trójniak według specyfikacji. Dla „trójniaka staropolskiego tradycyjnego” wymagania są takie: 12–15% obj., 65–120 g/l cukrów po inwersji, dojrzewanie co najmniej rok. Wyróżnia się dwa typy: „syconego”, gdy brzeczkę miodową gotuje się, i „niesyconego”, bez gotowania; typ podaje się obok nazwy. Dozwolone są przyprawy, chmiel i soki owocowe, a proporcję dla trójniaka polskie przepisy ustaliły już w 1948 roku.
Stara tradycja. Polska specyfikacja powołuje się na wzmianki o miodach pitnych od X wieku. Encyklopedia Współczesnej Ukrainy zalicza piwo i miód pitny do najstarszych napojów alkoholowych na ziemiach ukraińskich. W Słowenii podobny sfermentowany miód nazywa się medica i ma około 10–15% alkoholu.
Dlaczego to ważne dla Ciebie. Miód pitny jest mocą bliższy winu niż wódce, ale to wciąż alkohol. Nie myl go z miodowymi napojami spirytusowymi: honey spirit ma od 35% obj., a likier miodowy od 15%. Na etykiecie polskiego miodu szukaj rodzaju i typu. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) przypomina: nie istnieje bezpieczna dawka alkoholu.
Fakty
| Surowiec | miód i woda; dozwolone przyprawy, chmiel, sok owocowy |
|---|---|
| Zawartość alkoholu (% obj.) | trójniak: 12–15% obj. |
| Minimalny okres dojrzewania | trójniak: co najmniej 1 rok |
| Kategoria UE | nie napój spirytusowy: produkt fermentacji (rozporządzenie (UE) 2019/787, art. 2) |
| Podstawa prawna | rozporządzenie (WE) nr 729/2008: 4 gwarantowane tradycyjne specjalności (od 2008) |
Miód i pszczelarstwo
Miód pitny to polski trunek: miód sfermentowany z wodą. Jest fermentowany, nie destylowany, i jest napojem alkoholowym tylko dla dorosłych. Polskie rodzaje nazywa się według proporcji miodu do wody: czwórniak 1:3, trójniak 1:2, dwójniak 1:1 i półtorak 1:0,5, jako gwarantowaną tradycyjną specjalność (TSG) na mocy rozporządzenia (WE) nr 729/2008. Charakter miodu pitnego zaczyna się od miodu, dlatego smak kształtują Miód i Miód jednokwiatowy. Pokrewny napój miodowy na tej stronie to Likier miodowy.
Jak łączy się z tematem „Napoje spirytusowe”
🥃 Miód pitny → rodzaj → 🍯 Miodowe napoje spirytusowe → rodzaj → 🥃 Mocne alkohole
Jak łączy się z tematem „Miód i pszczelarstwo”
🥃 Miód pitny ← powiązane ← 🍯 Miód
Powiązania
- Następny krok
- 🍷 Fermentacja alkoholowa, 🍷 Drożdże
- Na co wpływa
- 🍷 Alkohol a zdrowie, 🍷 Jazda po alkoholu
- Tradycje
- 🧑🤝🧑 Ukraińcy
- Należy do
- 🍯 Miodowe napoje spirytusowe
- Powiązane z
- 🌍 Europa Środkowa
- Podobne i różne
- 🍶 Kumys, 🥃 Krupnik, 🥃 Likier miodowy (Honey liqueur), 🥃 Medovača, 🥃 Medovača, 🥃 Krambambula
- W innych tematach
- Produkty pszczele, 🍯 Miód
Najczęstsze pytania
Czym jest miód pitny?
Napojem fermentowanym z miodu i wody, często z przyprawami, chmielem lub sokiem; nie jest destylowany.
Czy miód pitny to mocny alkohol?
Nie. To produkt fermentacji: polski trójniak ma 12–15% obj., jak mocne wino. Mocne miodowe napoje UE to honey spirit (od 35%) i honey nectar (od 22%).
Co oznaczają nazwy trójniak, dwójniak i półtorak?
Proporcję miodu do wody: trójniak to 1 część miodu na 2 części wody, dwójniak 1 na 1, półtorak 1 na pół części, czwórniak 1 na 3.
Jak długo dojrzewa trójniak?
Według specyfikacji „trójniaka staropolskiego tradycyjnego” co najmniej rok.
Co oznacza „sycony” na etykiecie?
Brzeczkę miodową przed fermentacją gotowano; „niesycony” oznacza bez gotowania. Typ podaje się obok nazwy.
Co przeczytać dalej
- Produkty pszczele — Co daje ul oprócz miodu: wosk pszczeli, propolis, pyłek pszczeli, pierzga i mleczko pszczele.
- 🍷 Alkohol a zdrowie — Alkohol w każdym napoju jest szkodliwy w dużych ilościach, a ryzyko rośnie wraz z ilością.
- 🍷 Fermentacja alkoholowa — Drożdże zjadają cukier w moszczu i wydzielają alkohol oraz dwutlenek węgla.
- 🍷 Drożdże — Mikroskopijne grzyby zamieniające cukier w alkohol i gaz.
- 🌍 Europa Środkowa — Twaróg (kwark), sery i masło w kuchni chłopskiej.
Podobne
🍷 Saccharomyces cerevisiae · 🥃 Sour mash · 🍬 Glukoza · 🍷 Wiek legalnego picia · 🥃 Pulque · 🥃 Snifter
⚠️ Napoje spirytusowe zawierają alkohol i są przeznaczone tylko dla dorosłych. Alkohol szkodzi zdrowiu. Nie pić w ciąży ani przed prowadzeniem pojazdu; skład i możliwe alergeny sprawdzać na etykiecie.
Źródła
- Commission Regulation (EC) No 729/2008 of 28 July 2008 entering Czwórniak, Dwójniak, Półtorak and Trójniak in the register of traditional specialities guaranteed (OJ L 200, 29.7.2008)
- Ministry of Agriculture and Rural Development of Poland: amendment application for the TSG 'Trójniak staropolski tradycyjny' (Dziennik Urzędowy MRiRW, 4.06.2018, poz. 6) — 1 part honey to 2 parts water (national rule since 1948); 12–15 % vol.; reducing sugars 65–120 g/l; maturation min. 1 year; types 'sycony' and 'niesycony'; spices, hops and fruit juices allowed; mead in Poland mentioned from the 10th century
- Encyclopedia of Modern Ukraine: “Food” (Їжа) — beer and hop mead (хмільний мед) as the oldest alcoholic drinks on Ukrainian lands
- 24ur.com: Kaj je medica in zakaj ni isto kot medeni liker — medica is fermented honey, water and yeast, about 10–15 % alcohol (sponsored content)
- Regulation (EU) 2019/787 on spirit drinks, Annex I: Art. 2: fermented beverages are not spirit drinks; cat. 11 honey spirit (min. 35 %), cat. 44 honey/mead nectar (min. 22 %)
- WHO/Europe: No level of alcohol consumption is safe for our health (04.01.2023)
