🥃 Irish Poteen
Chroniona nazwa czystego, niedojrzewającego destylatu z wyspy Irlandii z ziarna, ziemniaków, serwatki lub melasy buraczanej; min. 40 % obj.; przez wieki produkowany nielegalnie.
Irish Poteen, czyli Irish Poitín, to czysty, niedojrzewający destylat wytwarzany na wyspie Irlandii, także w Irlandii Północnej. Robi się go z ziarna, ziemniaków, serwatki lub melasy buraczanej. Nazwa jest oznaczeniem geograficznym: dokumentację techniczną zarejestrowała Komisja Europejska 27 marca 2019 roku.
Nazwa i historia. Słowo poitín pochodzi od irlandzkiego pota, „garnek”, czyli małego aparatu destylacyjnego. Według dokumentacji technicznej produkcja była nielegalna w latach 1661–1997 z powodu przepisów akcyzowych, więc destylowano ją potajemnie w odległych wsiach. Kotły wykonywano z blachy, bo miedź była droga, a ogień rozpalano torfem w wietrzną pogodę, by dym nie zwracał uwagi.
Zasady. Surowce, z których co najmniej połowa musi pochodzić z Irlandii, poddaje się fermentacji i destylacji na wyspie Irlandii, do najwyżej 94,7 % obj. Tradycyjnie używa się małych kotłów, dziś także hybrydowych i kolumnowych aparatów. Filtrowanie przez węgiel aktywny jest zakazane, aby zachować smak surowca. Moc wynosi co najmniej 40 % obj., a niektóre wersje sięgają 90 %.
Styl. Dokumentacja techniczna opisuje poitín jako czysty, lekki, a zarazem mocny napój z nutami surowego i gotowanego ziarna, estrami owocowymi i przyprawami. Można go macerować na miejscowych jagodach, owocach i ziołach, a poitín z co najmniej dwóch rodzajów surowca wolno trzymać w drewnianych beczkach nie dłużej niż 10 tygodni.
Dlaczego to ważne dla Ciebie. Legalny poitín to produkt z etykietą i kontrolą Revenue, a nie bimber: domowe trunki mogą zawierać niebezpieczne zanieczyszczenia. Wersje o wysokiej mocy są bardzo mocne. WHO przypomina: nie ma bezpiecznej ilości alkoholu.
Fakty
| Surowiec | ziarno (jęczmień, słód), ziemniaki, serwatka, melasa buraczana; co najmniej 50 % surowca irlandzkiego |
|---|---|
| Metoda destylacji | małe kotły, także hybrydowe i kolumnowe; do 94,7 % obj.; bez filtrowania przez węgiel aktywny |
| Zawartość alkoholu (% obj.) | co najmniej 40 % obj., niektóre wersje do 90 % |
| Minimalny okres dojrzewania | nie jest wymagane; beczki najwyżej 10 tygodni |
| Podstawa prawna | dokumentacja techniczna Irish Poteen/Irish Poitín, zarejestrowana przez Komisję Europejską 27.03.2019; rozporządzenie (UE) 2019/787 |
Jak łączy się z tematem „Napoje spirytusowe”
🥃 Irish Poteen → rodzaj → 🥃 Mocne alkohole
Powiązania
- Z czego się robi
- 🥃 Jęczmień i słód w whisky, Ziemniak, 🧀 Serwatka
- Na co wpływa
- 🍷 Alkohol a zdrowie, 🍷 Jazda po alkoholu
- Należy do
- 🥃 Mocne alkohole
- Powiązane z
- 🌍 Europa Zachodnia
- Podobne i różne
- 🥃 Irlandzka whiskey (Irish Whiskey), 🥃 Irlandzka whiskey single pot still, 🍸 Wódka, 🥔 Wódka ziemniaczana
Najczęstsze pytania
Czy poitín nadal jest zakazany?
Nie. Zakaz obowiązywał w latach 1661–1997; dziś poitín produkują legalnie gorzelnie, a nazwa jest chroniona jako oznaczenie geograficzne.
Z czego robi się irlandzki poteen?
Z ziarna (najczęściej jęczmienia i słodu), ziemniaków, serwatki lub melasy buraczanej; co najmniej połowa surowca jest irlandzka.
Jaka jest jego moc?
Co najmniej 40 % obj.; niektóre wersje mają do 90 %. Destylacja nie przekracza 94,7 % obj.
Czym poitín różni się od irlandzkiej whiskey?
Whiskey dojrzewa w beczkach co najmniej 3 lata, a poitín nie dojrzewa; beczki są dozwolone najwyżej przez 10 tygodni.
Co znaczy słowo poitín?
Pochodzi od irlandzkiego pota, „garnek”, czyli małego aparatu destylacyjnego.
Co przeczytać dalej
- 🍷 Alkohol a zdrowie — Alkohol w każdym napoju jest szkodliwy w dużych ilościach, a ryzyko rośnie wraz z ilością.
- 🥃 Jęczmień i słód w whisky — Słodowany jęczmień to podstawa whisky: enzymy słodu scukrzają zacier, a whisky UE destyluje się poniżej 94,8 % obj.
- 🌍 Europa Zachodnia — Francja, Niderlandy, Wielka Brytania, Irlandia, Belgia i Luksemburg: łagodny wilgotny klimat, pastwiska i setki serów — Roquefort, Camembert, Gouda, cheddar.
- 🍸 Wódka — Napój spirytusowy z alkoholu etylowego pochodzenia rolniczego: w UE od 37,5 % vol., cukru do 8 g/l, metanolu do 10 g/hl.
- 🥃 Irlandzka whiskey (Irish Whiskey) — Oznaczenie geograficzne wyspy Irlandia od 1989 roku: whiskey destylowana i dojrzewająca co najmniej 3 lata w Irlandii lub Irlandii Północnej.
Podobne
🥃 Estonian Vodka · 🥃 Emsländer Korn · 🥃 Inländerrum · 🥃 Whisky d’Alsace (whisky alzacka) · 🥃 Whisky de Bretagne (whisky bretońska) · 🥃 Cassis de Saintonge
⚠️ Napoje spirytusowe zawierają alkohol i są przeznaczone tylko dla dorosłych. Alkohol szkodzi zdrowiu. Nie pić w ciąży ani przed prowadzeniem pojazdu; skład i możliwe alergeny sprawdzać na etykiecie.
Źródła
- Technical file setting out the specifications with which Irish Poteen/Irish Poitín must comply (Department of Agriculture, Food and the Marine; registered by the European Commission 27.03.2019): raw materials cereals, potatoes, whey, sugar beet molasses; distilled ≤ 94.7 % vol.; min. 40 % vol.; illicit 1661–1997; macerations and infusions; casks ≤ 10 weeks
- Drinks Ireland (Ibec): Irish Poitín — one of Ireland's three spirit GIs; producers follow the 2019 technical file; verified by Revenue; all-island GI recognised in the EU and the UK
- Revenue (Ireland), Tax and Duty Manual: Geographical Indication for Irish Whiskey & Irish Poteen — verification procedures (reviewed 09/2026)
- WHO/Europe: No level of alcohol consumption is safe for our health (04.01.2023)