🥃 Irlandzka whiskey (Irish Whiskey)
Oznaczenie geograficzne wyspy Irlandia od 1989 roku: whiskey destylowana i dojrzewająca co najmniej 3 lata w Irlandii lub Irlandii Północnej.
Irlandzka whiskey (Irish Whiskey, po irlandzku Uisce Beatha Eireannach, także Irish Whisky) to oznaczenie geograficzne whiskey destylowanej i dojrzewającej na wyspie Irlandia (w Republice Irlandii lub Irlandii Północnej), poniżej 94,8 % obj., co najmniej trzy lata w drewnianych beczkach do 700 litrów, butelkowanej od 40 % obj.
W eAmbrosia nazwa ma numer EUGI00000015399 i jest chroniona od 12 czerwca 1989 roku; to wspólne oznaczenie dwóch państw. Zasady wyznaczają Irish Whiskey Act 1980 i dokumentacja techniczna irlandzkiego Ministerstwa Rolnictwa z 2014 roku. Kontrolę skarbową sprawują Revenue Commissioners w Irlandii i HMRC w Irlandii Północnej.
Dokumentacja techniczna określa trzy rodzaje: pot still (jęczmień słodowany i niesłodowany, po co najmniej 30 %), malt (100 % słodu) i grain (do 30 % słodu, z kolumn), a także blended — mieszankę co najmniej dwóch z nich. Tradycyjnie destyluje się trzykrotnie. Beczki mogą być nowe lub po maderze, sherry, porto czy bourbonie.
Destylację do Irlandii przynieśli prawdopodobnie mnisi w VI wieku. W 1823 roku w kraju było 40 gorzelni, w 1840 — 86. Po I wojnie światowej, wojnie domowej i prohibicji w USA branża podupadła: w 1966 roku pozostało czterech producentów. Odrodzenie zaczęło się od nowej gorzelni w Cork w 1975 roku, a w 2014 roku na wyspie działało już 16 gorzelni.
Dlaczego to ważne dla ciebie. „Irish Whiskey” gwarantuje destylację i dojrzewanie na wyspie, ale butelkować wolno także za granicą — whiskey wywozi się luzem w obojętnych pojemnikach. „Single” oznacza jedną gorzelnię. Wiek to wiek najmłodszej whiskey, podawany tylko w latach. Karmel E150a jest dozwolony, więc kolor nie dowodzi wieku. WHO przypomina, że nie istnieje bezpieczna dawka alkoholu.
Fakty
| Podstawa prawna | OG UE EUGI00000015399 (od 12.06.1989); Irish Whiskey Act 1980; dokumentacja techniczna 2014 |
|---|---|
| Surowiec | zacier ze zbóż słodowanych, z całymi ziarnami innych zbóż lub bez; woda, drożdże |
| Metoda destylacji | poniżej 94,8 % obj.; w alembikach pot still lub kolumnach, tradycyjnie trzykrotnie |
| Minimalny okres dojrzewania | 3 lata w drewnianych beczkach (np. dębowych) do 700 l na wyspie Irlandia |
| Zawartość alkoholu (% obj.) | od 40 % obj. |
| Kategoria UE | 2 „Whisky” |
Co obejmuje
Jak łączy się z tematem „Napoje spirytusowe”
🥃 Irlandzka whiskey (Irish Whiskey) → rodzaj → 🥃 Whisky → rodzaj → 🥃 Mocne alkohole
Powiązania
- Następny krok
- 🍷 Drożdże, 🍷 Fermentacja alkoholowa
- W co się pakuje
- 🍷 Dębowa beczka, 🍷 Madera, 🍷 Etykieta wina
- Z czego się robi
- 🧪 Woda, 🥃 Jęczmień i słód w whisky
- Co się z niego robi
- 🥃 Irlandzki likier śmietankowy (Irish Cream), 🥃 Baileys
- Co zawiera
- 🍷 Etanol
- Na co wpływa
- 🍷 Alkohol a zdrowie, 🍷 Jazda po alkoholu
- Związane z
- 🍷 Prohibicja w Stanach Zjednoczonych
- Należy do
- 🥃 Whisky
- Powiązane z
- 🌍 Europa Zachodnia
- Podobne i różne
- 🥃 Bourbon, 🥃 Szkocka whisky (Scotch Whisky), 🥃 Szkocka whisky (Scotch Whisky)
Najczęstsze pytania
Czy to prawda, że irlandzką whiskey zawsze destyluje się trzykrotnie?
Nie. Potrójna destylacja to tradycja, ale dokumentacja techniczna dopuszcza także podwójną: dla pot still i malt wybór zależy od zwyczaju gorzelni. Whiskey zbożową destyluje się w kolumnach.
Jak poprawnie: whiskey czy whisky?
Obie pisownie są dozwolone. Dokumentacja techniczna uznaje „Irish Whiskey” z „e” za zwyczajową, a „Irish Whisky” za dopuszczalną; pisownię z „e” wprowadziły dublińskie gorzelnie w XIX wieku.
Czy irlandzka whiskey może pochodzić z Irlandii Północnej?
Tak. Oznaczenie obejmuje całą wyspę Irlandia, razem z Irlandią Północną, należącą do Wielkiej Brytanii. Dlatego w rejestrze UE jako kraje podano Irlandię i Wielką Brytanię (Irlandia Północna).
Czym pot still różni się od irlandzkiej whiskey słodowej?
Pot still robi się z mieszanki jęczmienia słodowanego i niesłodowanego, po co najmniej 30 %, i do 5 % innych zbóż; niesłodowany jęczmień daje korzenny smak i kremową fakturę. Słodową robi się wyłącznie ze 100 % słodu jęczmiennego.
Co oznacza rok destylacji na etykiecie?
Można go podać tylko razem z rokiem butelkowania, okresem dojrzewania lub wiekiem i w tym samym polu widzenia. Wiek zapisuje się jedną liczbą lat — najmłodszej whiskey w butelce.
Co przeczytać dalej
- 🍷 Alkohol a zdrowie — Alkohol w każdym napoju jest szkodliwy w dużych ilościach, a ryzyko rośnie wraz z ilością.
- 🍷 Fermentacja alkoholowa — Drożdże zjadają cukier w moszczu i wydzielają alkohol oraz dwutlenek węgla.
- 🍷 Dębowa beczka — Drewniana beczka z klepek dębowych, w której wino dojrzewa i „oddycha”.
- 🍷 Etanol — Alkohol powstający podczas fermentacji, który powoduje upojenie.
- 🧪 Woda — ~87% mleka.
Podobne
🥃 Whisky angielska · 🥃 Walijska whisky single malt · 🥃 Whisky z Lowland · 🥃 Whisky z Campbeltown · 🥃 Whisky d’Alsace (whisky alzacka) · 🥃 Whisky de Bretagne (whisky bretońska)
⚠️ Napoje spirytusowe zawierają alkohol i są przeznaczone tylko dla dorosłych. Alkohol szkodzi zdrowiu. Nie pić w ciąży ani przed prowadzeniem pojazdu; skład i możliwe alergeny sprawdzać na etykiecie.
Źródła
- eAmbrosia: Irish Whiskey / Uisce Beatha Eireannach / Irish Whisky, EUGI00000015399 (PGI-IE+UK(NI)-01897), registered 12.06.1989
- Technical File … Irish Whiskey / Uisce Beatha Eireannach / Irish Whisky, DAFM, Oct 2014 (eAmbrosia, Ref. Ares(2019)5469807)
- Irish Whiskey Act, 1980 (No. 33 of 1980), Irish Statute Book
- Irish Whiskey technical file — copy on GOV.UK
- WHO/Europe: No level of alcohol consumption is safe for our health (04.01.2023)
