🥃 Jabukovača
Bałkańska nazwa jabłkowej rakiji, destylatu owocowego ze sfermentowanych jabłek: w UE od 37,5 % obj., metanolu do 1200 g/hl; spotykana w Serbii i Chorwacji.
Jabukovača to serbska i chorwacka nazwa jabłkowej rakiji, czyli mocnego trunku ze sfermentowanych i destylowanych jabłek. Według prawa UE jest to destylat owocowy, podobnie jak śliwowica: co najmniej 37,5 % obj., bez dodanego alkoholu, aromatów i barwników, a metanolu do 1200 g na hektolitr czystego alkoholu.
Nazwa. Chorwackie przepisy o napojach spirytusowych z 2009 roku wymagają, by rakiję owocową nazywać słowem „rakija” z nazwą owocu – „rakija od jabuka”. Ludowa forma z przyrostkiem powstała tak samo jak šljivovica od śliwki. Oznaczanie trunku samą nazwą owocu przepisy dopuszczają tylko dla kilku surowców, wśród nich jabłek odmiany Golden Delicious.
Rakija czy calvados. Jabukovačę destyluje się z rozdrobnionych sfermentowanych jabłek – to kategoria 9. Destylat z jabłecznika należy do kategorii 10, tak jak calvados, i ma niższy limit metanolu – 1000 g/hl. Nazwa wskazuje więc surowiec i sposób, a nie miejsce: jabukovača nie ma chronionej nazwy UE, w przeciwieństwie do węgierskiej jabłkowej pálinki.
Tradycja. W Serbii główną rakiją jest śliwkowa, ale gospodarze destylują też jabłka, gruszki, morele i winogrona: dojrzałe owoce fermentują i przepędza się je w miedzianym kotle. Rakiję podaje się jako aperitif lub po jedzeniu, w temperaturze pokojowej; młode destylaty – nieco chłodniejsze, by otworzył się owocowy aromat.
Dlaczego to ważne dla ciebie. Domowa jabłkowa rakija nie przechodzi kontroli laboratoryjnej, a zawartość metanolu zależy od owoców i destylacji. Na etykiecie szukaj nazwy owocu, producenta i mocy; samo słowo „rakija” bez owocu nic nie mówi o surowcu. WHO przypomina: nie ma bezpiecznej dawki alkoholu.
Fakty
| Kategoria UE | 9 – destylat owocowy; destylat z jabłecznika to osobna kategoria 10 |
|---|---|
| Surowiec | sfermentowane jabłka (Malus domestica) |
| Metoda destylacji | poniżej 86 % obj., zwykle w miedzianych kotłach |
| Zawartość alkoholu (% obj.) | od 37,5 % obj.; metanolu do 1200 g/hl czystego alkoholu |
| Podstawa prawna | rozporządzenie (UE) 2019/787, kat. 9; chorwackie przepisy o napojach spirytusowych (NN 61/2009) |
Jak łączy się z tematem „Napoje spirytusowe”
🥃 Jabukovača → potem → 🍷 Fermentacja alkoholowa ← przechodzi ← 🥃 Mocne alkohole
Powiązania
- Następny krok
- 🍷 Fermentacja alkoholowa
- Na co wpływa
- 🍷 Alkohol a zdrowie, 🍷 Jazda po alkoholu
- Należy do
- 🥃 Rakija, 🥃 Okowita owocowa
- Powiązane z
- 🌍 Bałkany
- Podobne i różne
- 🍏 Okowita z cydru i perry, 🥃 Calvados, 🥃 Pálinka jabłkowa z Szabolcs (Szabolcsi Almapálinka), 🥃 Distillato di mele trentino, 🥃 Śliwowica
Najczęstsze pytania
Czy to prawda, że jabukovača to to samo co calvados?
Nie. Jabukovačę destyluje się ze sfermentowanych jabłek (kategoria UE 9), a calvados – z jabłecznika (kategoria 10) i wyłącznie w Normandii.
Z czego robi się jabukovačę?
Z dojrzałych jabłek, które rozdrabnia się, fermentuje i destyluje poniżej 86 % obj., aby zachować aromat owoców.
Jaka jest moc jabukovači?
Do sprzedaży w UE – co najmniej 37,5 % obj., jak w każdym destylacie owocowym.
Czy jabukovača ma chronioną nazwę?
Nie, to ogólna nazwa jabłkowej rakiji. Chronione destylaty jabłkowe istnieją na Węgrzech i we Włoszech.
Ile metanolu dopuszcza się w jabłkowej rakiji?
Do 1200 g na hektolitr czystego alkoholu; w destylacie z jabłecznika – do 1000 g/hl.
Co przeczytać dalej
- 🍷 Alkohol a zdrowie — Alkohol w każdym napoju jest szkodliwy w dużych ilościach, a ryzyko rośnie wraz z ilością.
- 🍷 Fermentacja alkoholowa — Drożdże zjadają cukier w moszczu i wydzielają alkohol oraz dwutlenek węgla.
- 🍏 Okowita z cydru i perry — Przedestylowany cydr lub perry (kategoria UE 10): od 37,5 % obj., bez aromatów; 9 chronionych nazw, w tym calvados.
- 🌍 Bałkany — Górzysty półwysep na południowym wschodzie Europy między Morzem Adriatyckim, Egejskim i Czarnym: owcze sery i kiselo mlyako, oliwki i wino.
- 🥃 Pálinka jabłkowa z Szabolcs (Szabolcsi Almapálinka) — Pálinka jabłkowa z komitatu Szabolcs-Szatmár-Bereg, gdzie rośnie 52–56 % węgierskich jabłek; moc 40–86 % obj.
Podobne
🥃 Kajsijevača · 🥃 Dunjevača · 🥃 Komovica · 🥃 Medovača · 🥃 Țuică · 🥃 Fruit marc spirit
⚠️ Napoje spirytusowe zawierają alkohol i są przeznaczone tylko dla dorosłych. Alkohol szkodzi zdrowiu. Nie pić w ciąży ani przed prowadzeniem pojazdu; skład i możliwe alergeny sprawdzać na etykiecie.
Źródła
- Pravilnik o jakim alkoholnim pićima (Croatia), Narodne novine 61/2009, Annex: 9. Rakija od voća — fermentation and distillation of fruit below 86 %, methanol max. 1,200 g/hl a.a. for apples, label 'rakija od jabuka'; fruit-name-only labels allowed for plums, mirabelle, arbutus and Golden Delicious apples; 10. Rakija od jabučnog vina — methanol max. 1,000 g/hl
- Regulation (EU) 2019/787 on spirit drinks, Annex I: cat. 9 fruit spirit (min. 37.5 %, methanol max. 1,200 g/hl a.a. for apples) and cat. 10 cider spirit (methanol max. 1,000 g/hl)
- National Tourism Organisation of Serbia: Rakija — brandies in Serbia are made from plums, apples, pears, apricots and grapes; ripe fruit fermented and distilled in a copper still; served as aperitif or digestif
- WHO/Europe: No level of alcohol consumption is safe for our health (04.01.2023)
