🥃 Pálinka jabłkowa z Szabolcs (Szabolcsi Almapálinka)
Pálinka jabłkowa z komitatu Szabolcs-Szatmár-Bereg, gdzie rośnie 52–56 % węgierskich jabłek; moc 40–86 % obj.
Pálinka jabłkowa z Szabolcs (Szabolcsi Almapálinka) to węgierskie oznaczenie geograficzne UE dla pálinki z jabłek uprawianych w komitacie Szabolcs-Szatmár-Bereg na północnym wschodzie Węgier. Jabłka bierze się razem z miąższem, a zacieranie, fermentację, destylację, leżakowanie, odpoczynek i rozlew prowadzi się wyłącznie na terenie komitatu.
Nazwa jest chroniona w UE od 23 września 2003 roku (PGI-HU-02039). Według dokumentacji technicznej komitat daje 52–56 % jabłek Węgier – 300–450 tys. ton, a jabłonie zajmują około połowy jego sadów. Sadzono je, aby umocnić szybko nagrzewające się piaszczyste gleby regionu Nyírség. Jeszcze pod koniec XIX wieku działała tu niemal połowa gorzelni kraju.
Przeważają odmiany Jonathan, Jonagold, Golden i Red Delicious oraz Idared. Owoce muszą być od dojrzałych do przejrzałych, bez pleśni, o zawartości suchej masy od 12 % i kwasowości ogólnej od 0,27 %. Fermentacja trwa 7–14 dni w temperaturze 18–22 °C; dawniej beczki uszczelniano gliną, dziś stosuje się folię lub rurkę fermentacyjną. Destylacja jest podwójna frakcyjna, w alembiku z miedzianą powierzchnią lub równoważna.
Moc wynosi 40–86 % obj., metanolu do 1200 g/hl, substancji lotnych od 200 g/hl alkoholu bezwodnego. Aromaty, barwniki i cukier są zakazane. Młoda pálinka jest bezbarwna, leżakowana – żółtawa lub bursztynowa; leżakowanie w drewnie – co najmniej 3 miesiące w beczkach do 1000 l albo 6 miesięcy w większych. Opakowanie – szkło lub ceramika do 1 l.
Dlaczego to ważne dla ciebie. „Szabolcsi” gwarantuje jabłka z jednego komitatu i rozlew na miejscu; wywóz pálinki luzem poza strefę jest zabroniony. To destylat sfermentowanych owoców, a nie cydru, jak w przypadku calvadosu. WHO przypomina: nie istnieje bezpieczny poziom spożycia alkoholu.
Fakty
| Kategoria UE | 9 – destylat owocowy; ChOG PGI-HU-02039, ochrona od 23.09.2003 |
|---|---|
| Surowiec | jabłka z komitatu Szabolcs-Szatmár-Bereg; sucha masa od 12 %, kwasowość od 0,27 % |
| Zawartość alkoholu (% obj.) | 40–86 % obj. |
| Minimalny okres dojrzewania | nieobowiązkowe; leżakowana – od 3 miesięcy (beczki do 1000 l) lub 6 miesięcy (większe) |
| Metoda destylacji | podwójna destylacja frakcyjna w alembiku z miedzianą powierzchnią lub równoważny sprzęt |
| Podstawa prawna | dokumentacja techniczna Ares(2017)1294029; rozporządzenie (UE) 2019/787, art. 37; węgierska ustawa LXXIII z 2008 r. |
Jak łączy się z tematem „Napoje spirytusowe”
🥃 Pálinka jabłkowa z Szabolcs (Szabolcsi Almapálinka) → rodzaj → 🍎 Brandy owocowe → rodzaj → 🥃 Mocne alkohole
Powiązania
- Następny krok
- 🍷 Fermentacja alkoholowa, 🍷 Drożdże
- W co się pakuje
- 🍷 Dębowa beczka, 🍷 Szkło
- Z czego się robi
- 🧪 Woda
- Co zawiera
- 🍷 Etanol
- Na co wpływa
- 🍷 Alkohol a zdrowie, 🍷 Jazda po alkoholu
- Należy do
- 🍎 Brandy owocowe, 🥃 Palinka
- Powiązane z
- 🌍 Europa Środkowa
- Podobne i różne
- 🥃 Calvados, 🍏 Okowita z cydru i perry, 🥃 Pálinka śliwkowa z Szatmár (Szatmári Szilvapálinka), 🥃 Pálinka śliwkowa z Szatmár (Szatmári Szilvapálinka), 🥃 Pálinka wiśniowa z Újfehértó (Újfehértói meggypálinka), 🥃 Pálinka wiśniowa z Újfehértó (Újfehértói meggypálinka)
Najczęstsze pytania
Czym jest Szabolcsi Almapálinka?
Chroniona w UE nazwa (kategoria 9) dla pálinki z jabłek z komitatu Szabolcs-Szatmár-Bereg; wszystkie etapy, od zacierania po rozlew, odbywają się na terenie komitatu.
Czy to prawda, że pálinka z Szabolcs to destylat cydru, jak calvados?
Nie. Pálinkę destyluje się ze sfermentowanego zacieru z jabłek razem z miąższem, to destylat owocowy kategorii 9. Calvados to destylat cydru, kategoria 10.
Z jakich jabłek ją robią?
Głównie Jonathan, Jonagold, Golden i Red Delicious oraz Idared. Owoce muszą zawierać co najmniej 12 % suchej masy i 0,27 % kwasów.
Czy leżakuje w beczce?
Może być zarówno młoda, bezbarwna, jak i leżakowana. Leżakowanie w drewnianych beczkach trwa co najmniej 3 miesiące (do 1000 l) lub 6 miesięcy (większe beczki); wtedy kolor jest żółtawy lub bursztynowy.
Dlaczego rozlew tylko w komitacie?
Według dokumentacji technicznej przewóz luzem grozi zmieszaniem z inną pálinką jabłkową, a banderola podatkowa na butelce, naklejona w strefie, gwarantuje integralność produktu.
Co przeczytać dalej
- 🍷 Alkohol a zdrowie — Alkohol w każdym napoju jest szkodliwy w dużych ilościach, a ryzyko rośnie wraz z ilością.
- 🍷 Fermentacja alkoholowa — Drożdże zjadają cukier w moszczu i wydzielają alkohol oraz dwutlenek węgla.
- 🍷 Dębowa beczka — Drewniana beczka z klepek dębowych, w której wino dojrzewa i „oddycha”.
- 🍷 Etanol — Alkohol powstający podczas fermentacji, który powoduje upojenie.
- 🧪 Woda — ~87% mleka.
Podobne
🥃 Pálinka morelowa z Gönc (Gönci Barackpálinka) · 🥃 Pálinka śliwkowa z Békés (Békési Szilvapálinka) · 🥃 Pálinka morelowa z Kecskemétu (Kecskeméti Barackpálinka) · 🥃 Pálinka pigwowa z Madaras (Madarasi birspálinka) · 🥃 Pálinka wiśniowa z Újfehértó (Újfehértói meggypálinka) · 🥃 Pálinka pigwowa z Nagykunság (Nagykunsági birspálinka)
⚠️ Napoje spirytusowe zawierają alkohol i są przeznaczone tylko dla dorosłych. Alkohol szkodzi zdrowiu. Nie pić w ciąży ani przed prowadzeniem pojazdu; skład i możliwe alergeny sprawdzać na etykiecie.
Źródła
- eAmbrosia: technical file «Szabolcsi Almapálinka» (transmission of an established GI), Ares(2017)1294029 — EN version
- eAmbrosia (EU register of geographical indications): Szabolcsi Almapálinka, PGI-HU-02039 (EUGI00000014168)
- Regulation (EU) 2019/787 on spirit drinks (OJ L 130, 17.5.2019): Annex I cat. 9 (fruit spirit), Art. 37
- 2008. évi LXXIII. törvény a pálinkáról, a törkölypálinkáról és a Pálinka Nemzeti Tanácsról (Hungary, Act LXXIII of 2008)
- WHO/Europe: No level of alcohol consumption is safe for our health (04.01.2023)
