🧀 Slovenský oštiepok

Slovenský oštiepok to słowacki ser półtwardy, półtłusty, parzony lub nieparzony, wędzony lub niewędzony. Nazwa jest chroniona w UE jako ChOG (eAmbrosia PGI-SK-0549; wpisana do rejestru rozporządzeniem (WE) nr 943/2008). Obszarem produkcji jest górzysta część Słowacji, która według specyfikacji obejmuje ponad 80 % kraju.

Surowcem jest mleko owcze, mieszanina mleka owczego i krowiego albo mleko krowie. W górskich gospodarstwach (salaše) używa się mleka surowego, w mleczarniach – pasteryzowanego. Stosuje się charakterystyczną kulturę bakterii kwasu mlekowego z rodzaju Lactococcus, wyizolowaną z surowego mleka owczego i sera owczego ze słowackich salaše. Skrzep formuje się w bryłę, paruje w gorącej serwatce lub wodzie o temperaturze 55–70 °C, prasuje w pierścieniu z rzeźbionymi ornamentami, solankuje i, jeśli ser jest wędzony, wędzi dymem z twardego drewna.

Kształt to duże jajo lub elipsa ozdobiona ornamentami. Powierzchnia po wędzeniu jest od złotożółtej do złotobrązowej, wnętrze od białego do maślanożółtego; konsystencja jest zwarta i lekko łamliwa. Smak jest przyjemnie serowy, łagodnie pikantny do lekko kwaśnego i umiarkowanie słony, z typowym zapachem dymu w serze wędzonym. Sucha masa wynosi co najmniej 48 %, a tłuszcz w suchej masie co najmniej 38 %. Ser sprzedaje się w całości i nie wolno go porcjować ani przepakowywać, aby zachował kształt i ornamenty.

Według specyfikacji zapisy pisemne i rodzinne wskazują, że Slovenský oštiepok wytwarzano już na początku XVIII wieku.