🏷️ Sery o chronionych nazwach

Chronione nazwy serów to nazwy, które w UE może nosić tylko ser z określonego obszaru, wytworzony według zatwierdzonej specyfikacji: chroniona nazwa pochodzenia (ChNP) lub chronione oznaczenie geograficzne (ChOG).

Zasady określa rozporządzenie (UE) 2024/1143. Przy ChNP wszystkie etapy, od mleka do dojrzewania, odbywają się na wyznaczonym obszarze, a jakość sera wynika ze środowiska i umiejętności miejscowych serowarów. Przy ChOG wystarczy, by w regionie odbywał się co najmniej jeden etap. Osobny system, gwarantowana tradycyjna specjalność (GTS), chroni receptę bez powiązania z miejscem, jak w przypadku mozzarelli. Chronionej nazwy nie wolno używać nawet ze słowami „typ” czy „styl” ani do niej nawiązywać. Trybunał Sprawiedliwości UE w sprawie C-132/05 (2008) uznał, że „Parmesan” przywołuje Parmigiano Reggiano.

W unijnym rejestrze eAmbrosia zarejestrowano 272 nazwy serów: 207 ChNP i 65 ChOG. Najwięcej mają Francja (58), Włochy (56), Hiszpania (32) i Grecja (25); Polska ma 5, m.in. oscypek i bryndzę podhalańską. Pierwszą dużą listę, 104 nazwy, zarejestrowano 21 czerwca 1996 r. rozporządzeniem (WE) nr 1107/96: Parmigiano Reggiano, Grana Padano, Gorgonzola, Roquefort, Comté, Camembert de Normandie i Queso Manchego. Feta ma ChNP od 2002 r., halloumi od 2014 r. Przykłady ChOG to Gouda Holland i Emmental de Savoie.

Jak wybierać. Szukaj na etykiecie unijnego znaku, czerwono-żółtego dla ChNP i niebiesko-żółtego dla ChOG, oraz pełnej nazwy sera. Wiele serów ma nazwę odciśniętą lub wypaloną na skórce. „Ser typu feta” oznacza, że to nie feta. Układ o stowarzyszeniu między UE a Ukrainą przewiduje wzajemną ochronę oznaczeń geograficznych.

Po co to jest. Rozporządzenie wyznacza kilka celów: uczciwą konkurencję i godziwy dochód producentów, wsparcie obszarów wiejskich i zachowanie lokalnych umiejętności, a dla kupującego rzetelną informację o pochodzeniu. Nazwa jest więc gwarancją dla Ciebie i powodem, by dalej robić ser tam, gdzie powstał. ¹

Dlaczego to ważne dla ciebie: chroniona nazwa gwarantuje pochodzenie i sposób produkcji, sprawdzane przez niezależne jednostki. Znając znaki, odróżnisz oryginał od naśladownictwa i wiesz, za co płacisz.