🥃 Svensk Punsch
Chroniona nazwa UE słodkiego szwedzkiego napoju na indonezyjskim araku: 20–30 % obj., cukru 200–300 g/l, co najmniej 40 % alkoholu pochodzi z araku.
Szwedzki poncz (Svensk Punsch, po angielsku Swedish Punch) to chroniona nazwa UE słodkiego, gęstego napoju mieszanego w Szwecji na bazie indonezyjskiego araku. Barwa waha się od żółtawej do brązowej, moc wynosi 20–30 % obj., a cukru jest 200–300 g na litr. Co najmniej 40 % całego alkoholu musi pochodzić z araku.
Czym jest arak. To destylat z trzciny cukrowej, ryżu, melasy lub soku palmowego; do ponczu nigdy nie robiono go w Szwecji, tylko sprowadzano z Indonezji. Arak destyluje się do około 75 % obj., rozcieńcza do 60–70 % i używa bez dodatków. Można do niego dodać alkohol rolniczego pochodzenia.
Jak powstaje. Najstarsze receptury mają pięć składników: wodę, cukier, arak, cytrusy i herbatę. Najpierw rozpuszcza się cukier w gorącej wodzie, potem dodaje arak, cytrusy i resztę. Można aromatyzować sokami, winem i naturalnymi aromatami, a barwić herbatą lub karmelem. Pod względem cukru poncz przypomina likier, ale w rejestrze UE figuruje wśród „innych napojów spirytusowych”.
Historia. Pierwsza partia araku dotarła do Szwecji w 1733 roku na statku Szwedzkiej Kompanii Wschodnioindyjskiej. Przepis zapisała Cajsa Warg w 1755 roku, a w 1767 roku przepis wymagał, by poncz robić właśnie z araku. W 1845 roku kupiec Johan Edvard Söderlund zaczął sprzedawać poncz w butelkach i zaczęto go pić na zimno. Tradycyjnie poncz podaje się do zupy grochowej w czwartek.
Czemu to ważne dla Ciebie. Nazwa „Svensk Punsch” gwarantuje arak i szwedzkie mieszanie, a nie lekkość: to słodki napój 20–30 % obj. z dużą ilością cukru. WHO przypomina: nie ma bezpiecznej dawki alkoholu.
Fakty
| Kategoria UE | w rejestrze UE – „inne napoje spirytusowe”; chroniona nazwa |
|---|---|
| Podstawa prawna | rejestr UE od 29.08.1994 (PGI-SE-01928) |
| Surowiec | indonezyjski arak (co najmniej 40 % alkoholu), cukier, woda, cytrusy; możliwe wino, soki, herbata lub karmel |
| Zawartość alkoholu (% obj.) | 20–30 % obj.; cukru 200–300 g/l |
Jak łączy się z tematem „Napoje spirytusowe”
🥃 Svensk Punsch → rodzaj → 🍸 Likiery → rodzaj → 🥃 Mocne alkohole
Powiązania
- Z czego się robi
- 🥃 Ethyl alcohol of agricultural origin
- Co zawiera
- 🍬 Cukier
- Na co wpływa
- 🍷 Alkohol a zdrowie, 🍷 Jazda po alkoholu
- Należy do
- 🍸 Likiery
- Powiązane z
- 🌍 Europa Północna
- Podobne i różne
- 🥃 Rum, 🥃 Likier miodowy (Honey liqueur)
Najczęstsze pytania
Czy szwedzki poncz robi się z rumu?
Nie. Podstawą jest indonezyjski arak; co najmniej 40 % alkoholu w ponczu musi pochodzić właśnie z niego.
Jaką moc i słodycz ma Svensk Punsch?
Moc 20–30 % obj., cukru 200–300 g na litr.
Poncz pije się na zimno czy na gorąco?
I tak, i tak: na zimno, z kawą po posiłku, na ciepło do niektórych regionalnych dań; dawna tradycja łączy poncz z zupą grochową.
Gdzie robi się szwedzki poncz?
Arak sprowadza się z Indonezji, ale gotowy napój wolno mieszać wyłącznie w Szwecji.
Od kiedy poncz sprzedaje się w butelkach?
Od 1845 roku, gdy kupiec Johan Edvard Söderlund sprzedał pierwszy butelkowany poncz.
Co przeczytać dalej
- 🍷 Alkohol a zdrowie — Alkohol w każdym napoju jest szkodliwy w dużych ilościach, a ryzyko rośnie wraz z ilością.
- 🥃 Rum — Destylat z melasy, syropu lub soku trzciny cukrowej: w UE co najmniej 37,5% obj., bez aromatów i dodanego alkoholu, do 20 g/l cukru.
- 🌍 Europa Północna — Skandynawia, Finlandia, Dania i Islandia: chłodna kraina krów, islandzki skyr, norweski brunost i duńskie sery o chronionych nazwach.
- 🥃 Ethyl alcohol of agricultural origin — Alkohol etylowy wytwarzany wyłącznie z surowców rolniczych, takich jak zboża, ziemniaki, melasa czy winogrona; zgodnie z prawem UE co najmniej 96 % obj. z surowymi limitami zanieczyszczeń. Baza wódki, ginu i likierów.
- 🥃 Likier miodowy (Honey liqueur) — Likier, w którym miód daje słodycz i aromat: w UE co najmniej 15% obj. i 100 g/l cukrów; przykłady: krupnik, kanaryjski ronmiel i niemiecki Ostpreußischer Bärenfang.
Podobne
🥃 Suomalainen Marjalikööri · 🥃 Cantueso Alicantino · 🥃 Genepì del Piemonte · 🥃 Jägertee · 🥃 Bayerischer Blutwurz · 🥃 Benediktbeurer Klosterlikör
⚠️ Napoje spirytusowe zawierają alkohol i są przeznaczone tylko dla dorosłych. Alkohol szkodzi zdrowiu. Nie pić w ciąży ani przed prowadzeniem pojazdu; skład i możliwe alergeny sprawdzać na etykiecie.
Źródła
- European Commission, eAmbrosia GI register — technical file PGI-SE-01928 'Svensk Punsch / Swedish Punch' (Ares(2017)4826371): other spirit drinks; 20–30 % vol., sugar 200–300 g/l as invert sugar; at least 40 % of the alcohol from Indonesian arrack; mixing in Sweden; first arrack shipment 1733 (Swedish East India Company), Kajsa Warg recipe 1755, 1767 rule that punch be made from arrack, first bottled punch by J. E. Cederlund in 1845; served with pea soup
- GOV.UK (Defra): Protected food and drink names — Svensk Punsch / Swedish Punch, spirit drink GI, class 'other spirit drinks', Sweden, EU registration 29.08.1994
- Regulation (EC) No 110/2008, Annex III (geographical indications) as at 31.01.2020 (legislation.gov.uk): Sweden — other spirit drinks: Svensk Punsch / Swedish Punch
- Regulation (EU) 2019/787 on spirit drinks: Annex I, cat. 33 liqueur (min. 15 % vol., sugar as a rule min. 100 g/l); Chapter III — geographical indications
- WHO/Europe: No level of alcohol consumption is safe for our health (04.01.2023)