🥃 Whisky torfowa

Whisky torfowa (peated whisky) to whisky, do której jęczmień słodowany suszono nad ogniem z torfu. Dym przenika przez ziarno, a jego aromat, w Szkocji zwany „peat reek”, przechodzi podczas destylacji do gotowego napoju. To styl, a nie odrębna kategoria prawna: taka whisky podlega zwykłym przepisom obowiązującym whisky w danym kraju.

Plik techniczny szkockiej whisky (2019) wyjaśnia: torf — naturalne paliwo ze szkockich torfowisk — od dawna palono zarówno pod alembikami, jak i w piecach do suszenia jęczmienia. Obecnie używa się go w różnym stopniu razem z nowocześniejszym paliwem, a słodownie dostarczają gorzelniom słód już „torfowany”. To, jak torfowa będzie szkocka single malt, od zera do bardzo silnej, decyduje sam gorzelnik.

Dymny charakter nadają związki fenolowe. W japońskim badaniu z 1974 roku całkowita zawartość fenoli w słodzie torfowanym wynosiła od 2 do 15 ppm; wśród głównych związków były fenol, o-krezol i gwajakol, które autorzy powiązali właśnie z dymem torfowym. Badanie z 2009 roku wykazało, że torf z wyspy Islay jest bogatszy w pochodne ligniny niż orkadzki, więc zmiana źródła torfu może zmienić smak whisky.

Słód torfowany stosują nie tylko Szkoci. Specyfikacja whisky angielskiej zaznacza, że torfowanie słodu dla niej odbywa się w większości w Szkocji. Irlandzką whiskey pot still natomiast według pliku technicznego obecnie wytwarza się ze słodu nietorfowanego. A dla walijskiej gorzelni we Frongoch pod koniec XIX wieku torf brano na miejscu.

Dlaczego to ważne dla ciebie. Słowa „peated” czy „smoky” opisują styl, a nie gwarantują określonej ilości fenoli; wartości w ppm, jak w badaniu z 1974 roku, dotyczą słodu, a nie gotowej whisky. Nie każda szkocka whisky jest torfowa — miarę torfu wybiera gorzelnik. WHO przypomina: nie ma bezpiecznej dawki alkoholu.