🥃 Borovička
Słowacki trunek jałowcowy kategorii UE 19; Spišská borovička to OG od 2003 roku, 40 % obj., z jagodami jałowca w butelce.
Borovička to słowacki trunek jałowcowy ze spirytusu aromatyzowanego destylatem i jagodami jałowca. W prawie UE nie ma osobnej kategorii „borovička”: to napój spirytusowy jałowcowy kategorii 19 (min. 30 % obj.). Chronione są dwie słowackie nazwy: Spišská borovička i Trenčianska borovička „Juniperus”.
Spišská borovička to oznaczenie geograficzne chronione w UE od 23 września 2003 roku. Według specyfikacji technicznej (2016) produkuje się ją w historycznej krainie Spiš, w okręgach Spišská Nová Ves, Stará Ľubovňa, Poprad, Levoča, Kežmarok i Gelnica, ze spirytusu zbożowego, destylatu jałowcowego, naparu jałowcowego, płynnego cukru inwertowanego i wody. Moc to 40 % obj.
Do destylatu jałowcowego jagody miele się, zalewa ciepłą wodą, dodaje składniki odżywcze i drożdże oraz fermentuje. Potem zacier destyluje się razem z oczyszczonym spirytusem w alembiku periodycznym z pułapką na olejek jałowcowy. Gotowa mieszanka odstaje co najmniej 14 dni. Do każdej butelki wkłada się ręcznie około pięciu suszonych jagód lub gałązkę jałowca, które dają lekko żółtawy kolor.
Specyfikacja techniczna wiedzie historię trunku od drugiej połowy XVIII wieku: mapa z 1773 roku pokazuje destylarnię przy zamku Stará Ľubovňa, a w Spišskiej Beli boroviczkę produkuje się od 1778 roku. Nazwę „Spišská borovička” chroniły już umowy Czechosłowacji ze Szwajcarią (1976) i Austrią (1981). Drugie OG, Trenčianska borovička „Juniperus”, zarejestrowano 8 maja 2024 roku.
Dlaczego to ważne dla ciebie. Samo słowo „borovička” nie gwarantuje pochodzenia, a „Spišská” czy „Trenčianska” oznaczają zasady własnej specyfikacji. Minimum dla kategorii 19 to tylko 30 % obj., więc patrz na moc na etykiecie. W spiskiej boroviczce w butelce zawsze są jagody lub gałązka jałowca. WHO przypomina: nie ma bezpiecznej dawki alkoholu.
Fakty
| Podstawa prawna | Rozp. (UE) 2019/787, zał. I, kat. 19; OG Spišská borovička (od 23.09.2003) i Trenčianska borovička „Juniperus” (od 08.05.2024) |
|---|---|
| Surowiec | spirytus zbożowy, destylat i napar jałowcowy, płynny cukier inwertowany, woda, jagody Juniperus communis |
| Metoda destylacji | destylat jałowcowy: destylacja sfermentowanego zacieru jałowcowego ze spirytusem w alembiku periodycznym |
| Zawartość alkoholu (% obj.) | kategoria 19: min. 30 % obj.; Spišská borovička: 40 % obj. |
| Kategoria UE | 19 „Napój spirytusowy jałowcowy” |
Jak łączy się z tematem „Napoje spirytusowe”
🥃 Borovička → rodzaj → 🍸 Gin i napoje jałowcowe → rodzaj → 🥃 Mocne alkohole
Powiązania
- Następny krok
- 🍷 Fermentacja alkoholowa, 🍷 Drożdże
- W co się pakuje
- 🍼 Butelka
- Z czego się robi
- 🍷 Etanol
- Co zawiera
- 🍬 Cukier
- Na co wpływa
- 🍷 Alkohol a zdrowie, 🍷 Jazda po alkoholu
- Tradycje
- 🧑🤝🧑 Słowacy
- Należy do
- 🍸 Gin i napoje jałowcowe
- Powiązane z
- 🌍 Karpaty
- Podobne i różne
- 🍸 Napój spirytusowy aromatyzowany jałowcem, 🍸 Gin, 🥃 Jenever (genever), 🥃 Steinhäger, 🥃 Steinhäger
Najczęstsze pytania
Czy to prawda, że borovička to słowacki gin?
Prawnie nie. Spišská borovička należy do kategorii 19 „napój spirytusowy jałowcowy”, a gin do kategorii 20. Wspólny jest dominujący smak jałowca.
Po co w butelce spiskiej boroviczki są jagody jałowca?
Specyfikacja wymaga włożenia do każdej butelki około pięciu suszonych jagód lub gałązki jałowca. Dodają aromatu i nadają napojowi lekko żółtawy kolor.
Ile chronionych nazw boroviczki jest w UE?
Dwie, obie słowackie: Spišská borovička (chroniona od 23.09.2003) i Trenčianska borovička „Juniperus” (zarejestrowana 08.05.2024).
Jaką moc ma borovička?
Spišská borovička ma według specyfikacji technicznej 40 % obj. (tolerancja 39,7–40,3 %). Ogólne minimum UE dla napojów jałowcowych kategorii 19 to 30 % obj.
Co szczególnego ma jałowiec ze Spiszu?
Specyfikacja techniczna wiąże górską krainę i surowy klimat z wyższą zawartością terpenów w jagodach, zwłaszcza pinenu i sabinenu, oraz olejku eterycznego. To terpeny dają charakterystyczny aromat i goryczkę.
Co przeczytać dalej
- 🍷 Alkohol a zdrowie — Alkohol w każdym napoju jest szkodliwy w dużych ilościach, a ryzyko rośnie wraz z ilością.
- 🍷 Fermentacja alkoholowa — Drożdże zjadają cukier w moszczu i wydzielają alkohol oraz dwutlenek węgla.
- 🍷 Etanol — Alkohol powstający podczas fermentacji, który powoduje upojenie.
- 🍬 Cukier — Sacharoza dodawana do mleka skondensowanego, lodów i słodkich jogurtów; WHO zaleca, by wolne cukry dawały mniej niż 10 % dziennej energii.
- 🍸 Gin — Mocny napój ze spirytusu aromatyzowanego jagodami jałowca: w UE co najmniej 37,5% obj., smak jałowca dominuje, „dry” to do 0,1 g/l cukru.
Podobne
🍸 Napój spirytusowy aromatyzowany jałowcem · 🍸 Berenburg · 🥃 Gin Old Tom · 🍸 Gin · 🍸 Gin destylowany · 🍸 London gin
⚠️ Napoje spirytusowe zawierają alkohol i są przeznaczone tylko dla dorosłych. Alkohol szkodzi zdrowiu. Nie pić w ciąży ani przed prowadzeniem pojazdu; skład i możliwe alergeny sprawdzać na etykiecie.
Źródła
- Technical file «Spišská borovička» (PGI-SK-01824), Ref. Ares(2016)1280219, English version (eAmbrosia attachment 66132)
- eAmbrosia: Spišská borovička, EUGI00000015324 (GI, registered, EU protection 23.09.2003; amendment OJ C/2025/4695)
- eAmbrosia: Trenčianska borovička «JUNIPERUS», EUGI00000017626 (GI, registered by Implementing Regulation (EU) 2024/1311, 08.05.2024)
- Regulation (EU) 2019/787 on spirit drinks (OJ L 130, 17.5.2019), Annex I
- WHO/Europe: No level of alcohol consumption is safe for our health (04.01.2023)
