🥃 Tsikudia z Krety
Kreteński destylat z wytłoczyn winogronowych: wszystko — od winogron do rozlewu — na Krecie, bez roślin aromatycznych, od 37,5% obj.
Tsikudia z Krety (Τσικουδιά Κρήτης, Tsikoudia of Crete) to regionalne oznaczenie geograficzne UE dla destylatu z wytłoczyn winogronowych z Krety, chronione od 12 czerwca 1989 roku. Wszystkie etapy — od uprawy winogron po rozlew — odbywają się na wyspie. Od wielu odmian tsipouro odróżnia ją brak roślin aromatycznych: smak dają wyłącznie wytłoczyny i destylacja.
Wytłoczyny bierze się tylko zdrowe, z wydajnością nie większą niż 7,5 l czystego alkoholu na 100 kg. Wytłoczyny win białych fermentuje się w stalowych kadziach na wyselekcjonowanych drożdżach, czerwonych — przyjmuje się już sfermentowane; osadu można dodać do 25 kg na 100 kg. Destyluje się jak najszybciej po fermentacji, poniżej 86% obj., głównie w miedzianych alembikach periodycznych, oddzielając „głowę”, „serce” i „ogon”.
Moc — od 37,5% obj. Dosładzać można przed rozlewem, do 20 g/l; karmel — tylko przy dojrzewaniu. Po co najmniej 6 miesiącach w dębowych beczkach do 1000 l na etykiecie można napisać „παλαιό” — „stare”. Nazwa OG zastępuje ogólne określenie „grape marc spirit”. Kontrolę prowadzi Generalne Państwowe Laboratorium Chemiczne Grecji.
Specyfikacja wspomina znaleziska na Krecie — naczynia na kadzidła z okresu środkowominojskiego i zapieczętowane dzbany ze zwęglonymi wytłoczynami w Papadiokampos (Sitia). Od lat 20. XX wieku destylacja wytłoczyn z własnych zbiorów była wyłącznym prawem winogrodników. Jesienne święta przy alembiku — „kazania” z mezze — żyją do dziś; w dialekcie kreteńskim napój nazywa się też „raki”.
Dlaczego to ważne dla ciebie. Nazwa gwarantuje kreteńskie winogrona i rozlew na wyspie, a także brak anyżu. WHO przypomina: nie ma bezpiecznej dawki alkoholu.
Fakty
| Kategoria UE | 6 (destylat z wytłoczyn winogronowych); OG PGI-GR-02054 |
|---|---|
| Surowiec | wytłoczyny winogron z Krety; do 7,5 l alkoholu na 100 kg |
| Metoda destylacji | poniżej 86% obj., głównie miedziane alembiki periodyczne, bez roślin aromatycznych |
| Zawartość alkoholu (% obj.) | od 37,5% obj. |
| Minimalny okres dojrzewania | nieobowiązkowe; „παλαιό” — od 6 mies. w dębie do 1000 l |
| Rok założenia | ochrona w UE od 12.06.1989 |
Jak łączy się z tematem „Napoje spirytusowe”
🥃 Tsikudia z Krety → rodzaj → 🍇 Destylaty z wytłoczyn → rodzaj → 🥃 Mocne alkohole
Powiązania
- Następny krok
- 🍷 Fermentacja alkoholowa
- W co się pakuje
- 🍷 Dębowa beczka, 🍷 Etykieta wina
- Z czego się robi
- 🥃 Wytłoczyny, 🥃 Osad drożdżowy
- Na co wpływa
- 🍷 Alkohol a zdrowie, 🍷 Jazda po alkoholu
- Tradycje
- 🧑🤝🧑 Grecy
- Należy do
- 🍇 Destylaty z wytłoczyn, 🥃 Tsipouro
- Powiązane z
- 📍 Crete
- Podobne i różne
- 🥃 Rakı, 🥃 Tsipouro z Macedonii, 🥃 Tsipouro z Macedonii
Najczęstsze pytania
Czym jest tsikudia z Krety?
Regionalne OG UE dla destylatu z wytłoczyn winogronowych z Krety: winogrona, fermentacja, destylacja, dojrzewanie i rozlew — na wyspie, moc od 37,5% obj.
Czy to prawda, że tsikudię z Krety robi się z anyżem, jak tsipouro?
Nie. Specyfikacja wprost wskazuje, że roślin aromatycznych ani nasion podczas destylacji się nie dodaje; smak dają wyłącznie wytłoczyny i sposób destylacji.
Czym tsikudia różni się od tsipouro?
To ten sam typ greckiego destylatu z wytłoczyn; „tsikudia” to nazwa na Krecie, „tsipouro” — w reszcie Grecji. Regionalne OG „Tsikudia z Krety” dodatkowo zakazuje aromatyzowania.
Co oznacza „παλαιό” na etykiecie?
Że napój spędził co najmniej 6 miesięcy w dębowych beczkach do 1000 l; dłuższy okres można podać w latach.
Dlaczego tsikudię nazywa się „raki”?
Tak nazywa się ją w dialekcie kreteńskim; z tureckim anyżowym raki to nie jest ten sam napój.
Co przeczytać dalej
- 🍷 Alkohol a zdrowie — Alkohol w każdym napoju jest szkodliwy w dużych ilościach, a ryzyko rośnie wraz z ilością.
- 🍷 Fermentacja alkoholowa — Drożdże zjadają cukier w moszczu i wydzielają alkohol oraz dwutlenek węgla.
- 🍷 Etykieta wina — Naklejka na butelce: kto wyprodukował, skąd, rocznik i moc.
- 🧑🤝🧑 Grecy — Naród Grecji na południu Bałkanów i na wyspach Morza Śródziemnego; oliwki uprawia się tu od ponad 4000 lat, w kuchni — oliwa, feta i greckie wina.
- 🥃 Osad drożdżowy — Osad z martwych drożdży na dnie beczki po fermentacji.
Podobne
🥃 Tsipouro z Tesalii · 🥃 Tsipouro z Macedonii · 🥃 Tsipouro z Tyrnavos · 🥃 Orujo z Galicji · 🥃 Grappa z Sycylii · 🥃 Grappa z Friuli
⚠️ Napoje spirytusowe zawierają alkohol i są przeznaczone tylko dla dorosłych. Alkohol szkodzi zdrowiu. Nie pić w ciąży ani przed prowadzeniem pojazdu; skład i możliwe alergeny sprawdzać na etykiecie.
Źródła
- eAmbrosia: technical file «Τσικουδιά Κρήτης / Tsikoudia of Crete» (PGI-GR-02054), Ref. Ares(2017)139331 (EN)
- eAmbrosia — EU register of geographical indications: Tsikoudia of Crete (EUGI00000014246)
- eAmbrosia: technical file «Tsipouro» / «Tsikoudia» (PGI-GR-02079), Ref. Ares(2017)4962674
- Regulation (EU) 2019/787 on spirit drinks, Annex I, category 6 (Grape marc spirit); Art. 37
- WHO/Europe: No level of alcohol consumption is safe for our health (04.01.2023)
