🥃 Hrvatski pelinkovac
Gorzki chorwacki likier ziołowy, w którym dominuje piołun; 27–31 % obj., 100–170 g cukru na litr; chroniona nazwa UE od 24.04.2012.
Hrvatski pelinkovac to gorzki likier ziołowy z Chorwacji, chroniony w UE od 24 kwietnia 2012 roku. Wytwarza się go z etanolu pochodzenia rolniczego, słodzonego i aromatyzowanego naparami ziół, wśród których ilościowo przeważa piołun pospolity (Artemisia absinthium). Kolor jest ciepło brązowy, smak świeży, z wyraźną goryczką.
Skład. Poza piołunem dokumentacja wymienia koperek włoski, szałwię i miętę pieprzową. Zioła się rozdrabnia i zalewa spirytusem, a likier się słodzi. Pelinkovac ma 27–31 % obj. i 100–170 g dodanego cukru na litr, więc jest pełnoprawnym likierem, a nie bitterem.
Historia. W 1862 roku w Zagrzebiu założono fabrykę likierów, rumu i octu, którą w tym samym roku kupił Franjo Pokorny. Produkowała pelinkovac od początku, a przed II wojną światową stał się on jej firmowym napojem. Oryginalną butelkę z 1862 roku przechowuje Muzeum Miasta Zagrzebia. Dziś pelinkovac wytwarza kilku chorwackich producentów, w tym Badel 1862.
Jak się go podaje. Według dokumentacji pelinkovac pije się jako aperitif przed posiłkiem lub jako digestif po nim. Gorycz pochodzi od substancji piołunu, w tym absyntyny. W medycynie ludowej piołun słynął jako środek na trawienie, ale likier nie jest lekarstwem.
Dlaczego to ważne dla Ciebie. Hrvatski pelinkovac jest słabszy niż rakija, ale zawiera 27–31 % obj. alkoholu i dużo cukru: 100–170 g na litr. Nazwa gwarantuje chorwackie pochodzenie i przewagę piołunu wśród ziół. WHO przypomina, że nie ma bezpiecznej ilości alkoholu.
Fakty
| Kategoria UE | 33 — likier (rejestr UE) |
|---|---|
| Zawartość alkoholu (% obj.) | 27–31 % obj. |
| Surowiec | etanol pochodzenia rolniczego, piołun pospolity, koperek włoski, szałwia, mięta pieprzowa, cukier |
| Rok założenia | produkcja w Zagrzebiu od 1862 roku |
| Podstawa prawna | UE PGI-HR-01959 z 24.04.2012; chorwackie rozporządzenie o napojach spirytusowych (NN 61/2009, 86/2011) |
Jak łączy się z tematem „Napoje spirytusowe”
🥃 Hrvatski pelinkovac → rodzaj → 🌿 Bittery i napoje gorzkie → rodzaj → 🥃 Mocne alkohole
Powiązania
- Następny krok
- 🍷 Maceracja
- Z czego się robi
- 🥃 Fennel
- Co zawiera
- 🍷 Etanol
- Na co wpływa
- 🍷 Alkohol a zdrowie, 🍷 Jazda po alkoholu
- Należy do
- 🍸 Likiery, 🌿 Bittery i napoje gorzkie
- Powiązane z
- 🗺️ Wino chorwackie
- Podobne i różne
- 🍸 Bitter (napój spirytusowy o gorzkim smaku), 🥃 Amaro, 🥃 Absynt
Najczęstsze pytania
Czy prawdą jest, że pelinkovac pomaga na trawienie?
Nie, to nie jest lekarstwo. Piołun miał taką sławę w medycynie ludowej, ale pelinkovac to likier o mocy 27–31 % obj. z 100–170 g cukru na litr.
Która roślina jest główna w pelinkovacu?
Piołun pospolity (Artemisia absinthium). Według dokumentacji przeważa wśród ziół, a obok niego są koperek włoski, szałwia i mięta pieprzowa.
Jaka jest moc Hrvatski pelinkovac?
27–31 % obj.; dodany cukier to 100–170 g na litr.
Od kiedy produkuje się pelinkovac w Chorwacji?
Co najmniej od 1862 roku, gdy w Zagrzebiu ruszyła fabryka kupiona przez Franjo Pokorny’ego. Muzeum Miasta Zagrzebia przechowuje butelkę z tego roku.
Czym pelinkovac różni się od absyntu?
Oba mają piołun w składzie, ale absynt to mocny napój anyżowy, a pelinkovac to słodzony likier o mocy 27–31 % obj.
Co przeczytać dalej
- 🍷 Alkohol a zdrowie — Alkohol w każdym napoju jest szkodliwy w dużych ilościach, a ryzyko rośnie wraz z ilością.
- 🍸 Bitter (napój spirytusowy o gorzkim smaku) — Napój spirytusowy o przeważająco gorzkim smaku: aromatyzowany alkohol lub destylat od 15 % obj.; kategoria UE 30.
- 🗺️ Wino chorwackie — Wino Chorwacji: 19 938 ha winorośli i 603 tys. hl wina (2024), 4 regiony winiarskie, 18 PDO; najczęstsza odmiana to graševina.
- 🍷 Maceracja — Moczenie soku ze skórkami w celu wydobycia barwy, tanin i aromatu.
- 🥃 Absynt — Mocny napój z piołunem i anyżkiem; UE ogranicza tujon do 35 mg/kg, OG „Absinthe de Pontarlier” — od 45 % obj. i 20 mg/l tujonu.
Podobne
🥃 Génépi des Alpes · 🥃 Genepì della Valle d'Aosta · 🥃 Genepì del Piemonte · 🥃 Chiemseer Klosterlikör · 🥃 Bayerischer Blutwurz · 🥃 Ettaler Klosterlikör
⚠️ Napoje spirytusowe zawierają alkohol i są przeznaczone tylko dla dorosłych. Alkohol szkodzi zdrowiu. Nie pić w ciąży ani przed prowadzeniem pojazdu; skład i możliwe alergeny sprawdzać na etykiecie.
Źródła
- eAmbrosia: technical file «Hrvatski pelinkovac», PGI-HR-01959 (transmission of established GI) — liqueur from ethyl alcohol of agricultural origin, sweetened and flavoured with herb macerates dominated by wormwood (Artemisia absinthium), with fennel, sage and peppermint; 27–31 % vol., added sugar 100–170 g/L; produced since 1862 (Franjo Pokorny), original bottle in the Zagreb City Museum
- eAmbrosia (EU GI register API): Hrvatski pelinkovac, EUGI00000014091, file PGI-HR-01959 — spirit drink, liqueur, registered, EU protection 24.04.2012
- Pravilnik o jakim alkoholnim pićima (Narodne novine 61/2009), Prilog 3: list of spirit drinks originating in Croatia — loza, stara šljivovica, travarica, pelinkovac
- Pravilnik o dopunama Pravilnika o jakim alkoholnim pićima (Narodne novine 86/2011): word «Hrvatski» added before «Pelinkovac» in Prilog 3
- Regulation (EU) 2019/787 on spirit drinks (OJ L 130, 17.5.2019): Annex I, category 33 liqueur (from 15 % vol., sugar ≥ 100 g/L)
- WHO/Europe: No level of alcohol consumption is safe for our health (04.01.2023)
