🥃 Pălincă
Rumuński destylat owocowy i nazwa chroniona w UE: tradycyjnie z północnego zachodu Transylwanii, podwójna destylacja, bez cukru i aromatów; od 37,5 % obj.
Pălincă to rumuński destylat owocowy i nazwa chroniona UE w kategorii „destylat owocowy”. Tradycyjnie robi się go na północnym zachodzie Transylwanii: owoce fermentuje się i destyluje dwukrotnie, bez dodatku cukru, aromatów, barwników i alkoholu. Minimalna moc destylatu owocowego w UE to 37,5 % obj., ale pălincă bywa zwykle znacznie mocniejsza.
Pălincă, țuică, horincă. Regionalny portal Maramureszu wyjaśnia, że nazwy różnią się nie mocą, lecz surowcem. Țuică to wyłącznie śliwki, pălincă – inne owoce, np. gruszki, jabłka lub wiśnie. Horincă to lokalne słowo na oba napoje w Maramureszu i Oașie. Węgierska pálinka jest pokrewna, ale to odrębna nazwa chroniona z owoców węgierskich.
Jak powstaje. Według artykułu w „Acta Horticulturae” z 2012 roku pălincă to napój z fermentacji i podwójnej destylacji owoców; aromat daje wyłącznie surowiec. Naukowcy cenią do destylatów zwłaszcza lokalne odmiany śliw, wyselekcjonowane przez chłopów w ciągu setek lat. Podwójna lub potrójna destylacja, częsta w Transylwanii, oczyszcza napój z niepożądanych substancji, w tym metanolu.
Historia i ochrona. Najstarszą wzmiankę o wytwarzaniu pălincy autorzy artykułu datują na rok 1570 i wiążą ją z wsią Turț w okręgu Satu Mare. Nazwa „Pălincă” znajduje się na unijnej liście chronionych nazw napojów spirytusowych; to jedna z dziewięciu rumuńskich nazw chronionych, wśród których jest też Horincă de Cămârzana.
Dlaczego to ważne dla Ciebie. Domowa pălincă bywa bardzo mocna – według opisu naukowców od 50 % obj. – a źle przedestylowany napój może zawierać za dużo metanolu. Bezpieczniej wybrać butelkę z podanym producentem i mocą na etykiecie. WHO przypomina: nie ma bezpiecznej dawki alkoholu.
Fakty
| Kategoria UE | destylat owocowy (kat. 9 rozporządzenia (UE) 2019/787); nazwa chroniona Rumunii |
|---|---|
| Surowiec | sfermentowane owoce poza śliwkami (ze śliwek jest țuică): gruszki, jabłka, wiśnie |
| Metoda destylacji | tradycyjnie podwójna, miejscami potrójna |
| Zawartość alkoholu (% obj.) | od 37,5 % obj.; tradycyjna domowa – od 50 % obj. |
Jak łączy się z tematem „Napoje spirytusowe”
🥃 Pălincă → potem → 🍷 Fermentacja alkoholowa ← przechodzi ← 🥃 Mocne alkohole
Powiązania
- Następny krok
- 🍷 Fermentacja alkoholowa
- Na co wpływa
- 🍷 Alkohol a zdrowie, 🍷 Jazda po alkoholu
- Tradycje
- 🧑🤝🧑 Rumuni
- Należy do
- 🥃 Okowita owocowa
- Powiązane z
- 🌍 Europa Środkowa
- Podobne i różne
- 🥃 Horincă, 🥃 Palinka, 🥃 Śliwowica, 🥃 Quetsch d'Alsace, 🥃 Quetsch d'Alsace, 🥃 Pregler, 🥃 Pregler
Najczęstsze pytania
Czy to prawda, że pălincă i pálinka to to samo?
Nie. To pokrewne destylaty owocowe, ale różne nazwy chronione UE: Pălincă jest rumuńska, Pálinka – węgierska, z owoców uprawianych na Węgrzech.
Czym pălincă różni się od țuicy?
Surowcem: țuică jest wyłącznie ze śliwek, pălincă – z innych owoców, np. gruszek, jabłek lub wiśni. Moc i liczba destylacji nie decydują o nazwie.
Ile razy destyluje się pălincă?
Tradycyjnie dwa razy; w części Transylwanii także trzy razy, aby lepiej oczyścić destylat.
Jaka jest moc pălincy?
Jako destylat owocowy UE – co najmniej 37,5 % obj.; tradycyjna domowa, według opisu rumuńskich naukowców, od 50 % obj.
Czy do pălincy dodaje się cukier?
Nie. Tradycyjna pălincă powstaje bez dodatku cukru, aromatów, barwników i alkoholu; smak daje wyłącznie owoc.
Co przeczytać dalej
- 🍷 Alkohol a zdrowie — Alkohol w każdym napoju jest szkodliwy w dużych ilościach, a ryzyko rośnie wraz z ilością.
- 🍷 Fermentacja alkoholowa — Drożdże zjadają cukier w moszczu i wydzielają alkohol oraz dwutlenek węgla.
- 🌍 Europa Środkowa — Twaróg (kwark), sery i masło w kuchni chłopskiej.
- 🥃 Śliwowica — Destylat owocowy ze sfermentowanych śliwek: w UE od 37,5 % vol., metanol do 1200 g/hl; serbska šljivovica na liście UNESCO od 2022 roku.
- 🥃 Palinka — Węgierski destylat owocowy z nazwą chronioną w UE od 2008 roku: tylko węgierskie owoce, od 37,5 % obj., bez cukru i aromatów.
Podobne
🥃 Pregler · 🥃 Dolenjski sadjevec · 🥃 Fränkischer Obstler · 🥃 Brinjevec · 🥃 Abricotine · 🥃 Wachauer Marillenbrand
⚠️ Napoje spirytusowe zawierają alkohol i są przeznaczone tylko dla dorosłych. Alkohol szkodzi zdrowiu. Nie pić w ciąży ani przed prowadzeniem pojazdu; skład i możliwe alergeny sprawdzać na etykiecie.
Źródła
- Regulation (EC) No 110/2008, Annex III as at 31.01.2020 (legislation.gov.uk): 9. Fruit spirit — Pălincă (Romania)
- A. Popa, G. Achim, F. Tuţulescu: Research on valorising the production from local plum populations for obtaining natural alcoholic beverages. Acta Horticulturae 968 (2012), 211–214 — pălinca (ţuica) obtained by fruit fermentation and double distillation without added sugar, synthetic aromas, colourants or alcohol, at least 50 % alcohol; traditional in north-western Transylvania; first mention 1570 in Turţ, Satu Mare county
- eMaramureș: Horinca de Maramureș — difference between pălincă, țuică and horincă: țuică only from plums, pălincă from other fruit (pears, apples, cherries), horincă the regional word for both; double or triple distillation in Transylvania removes methanol
- Newsweek România: nine Romanian spirit drinks with EU geographical indications, including Pălincă and Horincă de Cămârzana
- Regulation (EU) 2019/787 on spirit drinks, Annex I, cat. 9 fruit spirit (min. 37.5 %, distillation below 86 %, no added alcohol or flavouring)
- WHO/Europe: No level of alcohol consumption is safe for our health (04.01.2023)
