🥃 Pálinka morelowa z Gönc (Gönci Barackpálinka)
Pálinka morelowa z okolic Gönc na północnym wschodzie Węgier – tylko z moreli ChOG „Gönci kajszibarack”; moc od 37,5 % obj.
Pálinka morelowa z Gönc (Gönci Barackpálinka) to węgierskie oznaczenie geograficzne UE dla pálinki z moreli, które same mają chronioną nazwę „Gönci kajszibarack”. Owoce rosną w okolicach Gönc w komitacie Borsod-Abaúj-Zemplén, a fermentację, destylację, leżakowanie i rozlew prowadzi się wyłącznie w 46 gminach tego regionu.
Nazwa jest chroniona w UE od 13 lutego 2008 roku (PGI-HU-02052). Na liście gmin są Gönc, Encs, Szikszó, Miskolc, Szerencs, Tállya i inne. Według dokumentacji technicznej po filokserze winnice dawnego komitatu Abaúj zastąpiły sady; w 1871 roku Gönc słynęło już z moreli. Miejscową odmianę Magyar kajszi C 235 uznano wstępnie w 1960 roku, ostatecznie – w 1976.
Dozwolone odmiany to Gönci magyar kajszi, Magyar kajszi C 235, Mandulakajszi, Bergeron, Ceglédi Piroska, Ceglédi bíborkajszi, Ceglédi arany, Ceglédi óriás i Pannónia; refrakcja owoców – od 15 %, średnica – od 30 mm. Pestki usuwa się, zacier fermentuje 6–14 dni w temperaturze 18–22 °C, destylacja jest podwójna frakcyjna lub równoważna, odpoczynek – w stali nierdzewnej, leżakowanie – w drewnie.
Minimalna moc to 37,5 % obj., jak ogólnie dla destylatów owocowych; metanolu do 1200 g/hl, kwasu cyjanowodorowego do 7 g/hl alkoholu bezwodnego, miedzi – do 10 mg/kg. Aromaty, barwniki i cukier są zakazane. Średnie z 50 lat: 1800–1900 godzin słonecznych, w lipcu 19 °C, opady 500–600 mm. Sprzedaje się ją tylko w butelkach do 1 l, luzem – nie.
Dlaczego to ważne dla ciebie. „Gönci” oznacza podwójną ochronę: własną nazwę mają zarówno owoce, jak i pálinka. Minimalna moc jest tu niższa niż w pálince z Kecskemétu (37,5 wobec 40 % obj.), więc patrz na etykietę. WHO przypomina: nie istnieje bezpieczny poziom spożycia alkoholu.
Fakty
| Kategoria UE | 9 – destylat owocowy; ChOG PGI-HU-02052, ochrona od 13.02.2008 |
|---|---|
| Surowiec | morele ChOG „Gönci kajszibarack”, 9 odmian; refrakcja od 15 %, średnica od 30 mm |
| Zawartość alkoholu (% obj.) | od 37,5 % obj. |
| Minimalny okres dojrzewania | nieobowiązkowe; odpoczynek w stali nierdzewnej, leżakowanie – w drewnie |
| Metoda destylacji | podwójna destylacja frakcyjna lub równoważny sprzęt |
| Podstawa prawna | dokumentacja techniczna Ares(2017)2563907; rozporządzenie (UE) 2019/787, art. 37; węgierska ustawa LXXIII z 2008 r. |
Jak łączy się z tematem „Napoje spirytusowe”
🥃 Pálinka morelowa z Gönc (Gönci Barackpálinka) → rodzaj → 🍎 Brandy owocowe → rodzaj → 🥃 Mocne alkohole
Powiązania
- Następny krok
- 🍷 Fermentacja alkoholowa, 🍷 Drożdże
- W co się pakuje
- 🍷 Dębowa beczka, 🍷 Szkło
- Z czego się robi
- 🧪 Woda
- Co zawiera
- 🍷 Etanol
- Na co wpływa
- 🍷 Alkohol a zdrowie, 🍷 Jazda po alkoholu
- Należy do
- 🍎 Brandy owocowe, 🥃 Palinka
- Powiązane z
- 📍 Tokaj, 🌍 Europa Środkowa
- Podobne i różne
- 🥃 Okowita owocowa, 🥃 Pálinka morelowa z Kecskemétu (Kecskeméti Barackpálinka), 🥃 Pálinka morelowa z Kecskemétu (Kecskeméti Barackpálinka)
Najczęstsze pytania
Czym jest Gönci Barackpálinka?
Chroniona w UE nazwa (kategoria 9) dla pálinki z moreli ChOG „Gönci kajszibarack” z okolic Gönc; destyluje się ją i rozlewa wyłącznie w 46 gminach wymienionych w dokumentacji technicznej.
Czy to prawda, że Gönci i Kecskeméti to ta sama pálinka?
Nie. To dwie odrębne nazwy z różnymi strefami (północny wschód kraju i Kiskunság), różnymi listami odmian i różną minimalną mocą – 37,5 % wobec 40 % obj.
Czym jest „Gönci kajszibarack”?
Chronione oznaczenie geograficzne samych moreli (HU-PGI-0005-0388), zarejestrowane na podstawie rozporządzenia (UE) nr 1151/2012. Pálinkę Gönci można robić tylko z takich moreli.
Jaką moc ma pálinka z Gönc?
Od 37,5 % obj. Dopuszcza się do 1200 g/hl metanolu i do 7 g/hl kwasu cyjanowodorowego w alkoholu bezwodnym.
Skąd węgierskie słowo kajszi?
Według dokumentacji technicznej słowo „kajszi-baraczk” (morela) po raz pierwszy pojawiło się w 1667 roku w pracy Jánosa Lippaya; węgierskie morele były znane w Europie już w XVI wieku.
Co przeczytać dalej
- 🍷 Alkohol a zdrowie — Alkohol w każdym napoju jest szkodliwy w dużych ilościach, a ryzyko rośnie wraz z ilością.
- 🍷 Fermentacja alkoholowa — Drożdże zjadają cukier w moszczu i wydzielają alkohol oraz dwutlenek węgla.
- 🍷 Dębowa beczka — Drewniana beczka z klepek dębowych, w której wino dojrzewa i „oddycha”.
- 🍷 Etanol — Alkohol powstający podczas fermentacji, który powoduje upojenie.
- 🧪 Woda — ~87% mleka.
Podobne
🥃 Pálinka morelowa z Kecskemétu (Kecskeméti Barackpálinka) · 🥃 Pálinka jabłkowa z Szabolcs (Szabolcsi Almapálinka) · 🥃 Pálinka wiśniowa z Újfehértó (Újfehértói meggypálinka) · 🥃 Pálinka brzoskwiniowa z Homokhátság (Homokháti őszibarack pálinka) · 🥃 Pálinka pigwowa z Madaras (Madarasi birspálinka) · 🥃 Pálinka pigwowa z Nagykunság (Nagykunsági birspálinka)
⚠️ Napoje spirytusowe zawierają alkohol i są przeznaczone tylko dla dorosłych. Alkohol szkodzi zdrowiu. Nie pić w ciąży ani przed prowadzeniem pojazdu; skład i możliwe alergeny sprawdzać na etykiecie.
Źródła
- eAmbrosia: technical file «Gönci Barackpálinka» (transmission of an established GI), Ares(2017)2563907 — EN version
- eAmbrosia (EU register of geographical indications): Gönci Barackpálinka, PGI-HU-02052 (EUGI00000014163)
- Regulation (EU) 2019/787 on spirit drinks (OJ L 130, 17.5.2019): Annex I cat. 9 (fruit spirit), Art. 37
- 2008. évi LXXIII. törvény a pálinkáról, a törkölypálinkáról és a Pálinka Nemzeti Tanácsról (Hungary, Act LXXIII of 2008)
- WHO/Europe: No level of alcohol consumption is safe for our health (04.01.2023)
