🌼 Wódka goryczkowa (gencjana)
Destylat ze sfermentowanych korzeni goryczki: co najmniej 37,5 % obj., aromatyzowanie zakazane; kategoria UE 18.
Wódka goryczkowa, w prawie nazywana gencjaną, to napój spirytusowy z destylatu goryczki, czyli ze sfermentowanych korzeni tej rośliny. Według rozporządzenia UE 2019/787 to kategoria 18: do destylatu można dodać alkohol etylowy pochodzenia rolniczego, moc musi wynosić co najmniej 37,5 % obj., a aromatyzowanie jest zakazane.
Korzeń najpierw się fermentuje, a potem destyluje, więc aromat pochodzi z samej rośliny. To odróżnia ją od bitterów (kategoria 30), w których gorycz uzyskuje się przez aromatyzowanie alkoholu, oraz od likierów goryczkowych. Likier aromatyzowany wyłącznie goryczką lub podobną rośliną musi zawierać co najmniej 80 g/l cukru i może być aromatyzowany tylko naturalnymi substancjami i preparatami.
UE chroni trzy oznaczenia geograficzne tej kategorii: Bayerischer Gebirgsenzian z Niemiec oraz Südtiroler Enzian (Genziana dell’Alto Adige) i Genziana trentina (Genziana del Trentino) z Włoch. Destylat z korzenia goryczki wraz z destylatami jałowca i liści laurowych trafia też do Berenburga (kategoria 43, co najmniej 30 % obj.).
Goryczka żółta (Gentiana lutea) figuruje w załączniku V dyrektywy siedliskowej 92/43/EWG. Oznacza to, że jej pozyskiwanie ze stanu dzikiego i wykorzystanie mogą podlegać środkom zarządzania. Surowiec do napoju to więc sprawa tradycji, ale też ochrony przyrody.
Dlaczego to ważne dla ciebie. Wódka goryczkowa nie jest likierem ani bitterem: nie jest słodka i nie ma aromatów, smak daje sam korzeń. Porównuj moc (od 37,5 %) i szukaj na etykiecie słów Enzian, Genziana lub gentiane. Oświadczenia o korzyściach dla trawienia są na takich napojach zakazane. WHO: nie ma bezpiecznego poziomu alkoholu.
Fakty
| Kategoria UE | 18 |
|---|---|
| Zawartość alkoholu (% obj.) | 37,5 % obj. |
| Surowiec | destylat z fermentowanych korzeni goryczki; można dodać alkohol etylowy pochodzenia rolniczego |
| Podstawa prawna | Rozp. (UE) 2019/787, zał. I; stosowane od 25.05.2021 |
| Kraj | Niemcy, Włochy (chronione nazwy) |
| Region | Bawaria, Tyrol Południowy (Górna Adyga), Trydent |
Jak łączy się z tematem „Napoje spirytusowe”
🌼 Wódka goryczkowa (gencjana) → podobny → 🍎 Brandy owocowe → rodzaj → 🥃 Mocne alkohole
Powiązania
- Następny krok
- 🍷 Fermentacja alkoholowa, 🍷 Drożdże
- Na co wpływa
- 🍷 Alkohol a zdrowie, 🍷 Jazda po alkoholu, 🍷 Uzależnienie od alkoholu
- Tradycje
- 🧑🤝🧑 Włosi
- Należy do
- 🌿 Bittery i napoje gorzkie
- Powiązane z
- 📍 South Tyrol, 📍 Trentino
- Podobne i różne
- 🍎 Brandy owocowe, 🥃 Brandy, 🍸 Likiery, 🍸 Polska Wódka, 🍸 Wódka smakowa
Najczęstsze pytania
Czym jest wódka goryczkowa (gencjana)?
Napojem z destylatu sfermentowanych korzeni goryczki, czasem z dodatkiem alkoholu etylowego pochodzenia rolniczego. Minimum 37,5 % obj.; aromatyzowanie zakazane (kategoria UE 18).
Czy to prawda, że wódka goryczkowa leczy żołądek?
Nie. Prawo UE zakazuje oświadczeń zdrowotnych na napojach powyżej 1,2 % obj. (rozporządzenie 1924/2006), a WHO podkreśla, że żadna ilość alkoholu nie jest bezpieczna.
Czym różni się od likieru goryczkowego?
Wódka to niearomatyzowany destylat o mocy co najmniej 37,5 % obj. Likier jest słodzony: jeśli aromatyzuje go tylko goryczka, potrzebuje co najmniej 80 g/l cukru i 15 % obj.
Które wódki goryczkowe mają w UE chronioną nazwę?
Bayerischer Gebirgsenzian (Niemcy), Südtiroler Enzian, czyli Genziana dell’Alto Adige, oraz Genziana trentina, czyli Genziana del Trentino (obie Włochy).
Czy można swobodnie zbierać korzeń goryczki?
Gentiana lutea jest w załączniku V dyrektywy 92/43/EWG: pozyskiwanie ze stanu dzikiego i wykorzystanie mogą być regulowane środkami zarządzania, więc zasady zależą od kraju.
Co przeczytać dalej
- 🍷 Alkohol a zdrowie — Alkohol w każdym napoju jest szkodliwy w dużych ilościach, a ryzyko rośnie wraz z ilością.
- 🍷 Fermentacja alkoholowa — Drożdże zjadają cukier w moszczu i wydzielają alkohol oraz dwutlenek węgla.
- 🍷 Drożdże — Mikroskopijne grzyby zamieniające cukier w alkohol i gaz.
- 🥃 Brandy — Mocny napój spirytusowy ze spirytusu winnego dojrzewający w dębie; w UE co najmniej 36 % obj.
- 🧑🤝🧑 Włosi — Naród Włoch; kuchnia opiera się na winie, oliwie i serze, a w 2025 roku kraj wyprodukował 44,4 mln hektolitrów wina – najwięcej na świecie.
Podobne
🥃 Okowita owocowa · 🥃 Kirschwasser (kirsz) · 🍸 Ukraińska horyłka · 🍸 Berenburg · 🍸 Wódka · 🥃 Mirabelle (okowita z mirabelek)
⚠️ Napoje spirytusowe zawierają alkohol i są przeznaczone tylko dla dorosłych. Alkohol szkodzi zdrowiu. Nie pić w ciąży ani przed prowadzeniem pojazdu; skład i możliwe alergeny sprawdzać na etykiecie.
Źródła
- Regulation (EU) 2019/787 on spirit drinks (OJ L 130, 17.5.2019), Annex I
- Regulation (EC) No 110/2008, Annex III: geographical indications of spirit drinks (consolidated at 31.01.2020)
- Council Directive 92/43/EEC (Habitats Directive), Annex V
- Regulation (EC) No 1924/2006 on nutrition and health claims, Art. 4(3)
- WHO Europe: No level of alcohol consumption is safe for our health (4 Jan 2023)
