🥃 Poncha
Tradycyjny napój wyspy Madera: rum maderski (aguardente de cana) miesza się z miodem lub cukrem i sokiem owocowym, zwykle cytrynowym; robiony na zamówienie.
Poncha to tradycyjny napój portugalskiej wyspy Madera. Według regionalnego rozporządzenia z 2017 roku jest to napój z rumu maderskiego (Rum da Madeira — rolniczy rum z soku z trzciny cukrowej wytwarzany na wyspie, chronione oznaczenie geograficzne, zwykle nazywany aguardente de cana), miodu pszczelego lub cukru oraz soku lub skórki owoców. Zwykle przygotowuje się ją w chwili spożycia, często na oczach klienta, więc nie ma jednej standardowej ponchy: proporcje zależą od tego, kto ją robi.
Historia. Słowo poncha pochodzi od angielskiego „punch”. Według oficjalnej strony turystycznej Madery poncha sięga XVIII wieku: Anglicy przywieźli z Indii „panche”, a wyspa je przystosowała; pierwsza poncha pojawiła się we wsi rybackiej Câmara de Lobos. Regionalne rozporządzenie podaje, że Anglicy rozpowszechnili napój prawdopodobnie między XVIII a XIX wiekiem, najpewniej w XIX; pierwsza pisemna wzmianka, jako „ponche”, pochodzi z 1901 roku.
Składniki i odmiany. „Poncha à pescador” powstaje z cukrem, „tradycyjna” z miodem pszczelim, a sok pomarańczowy może zastąpić cytrynowy. Nowsze ponche robi się z marakui, mandarynki, tomate-inglês lub gujawy; strona turystyczna wymienia też miętę. Składniki rozgniata się i miesza drewnianym kijkiem zwanym mexelote lub „pau da poncha”, wykonanym z drewna pomarańczowego lub laurowego. Ponchę podaje się w barach i restauracjach na Maderze i Porto Santo, a do niej często dostaje się bezpłatną przekąskę „dentinho”.
Rum. Według rozporządzenia (UE) 2019/787 rum musi mieć co najmniej 37,5% obj. i nie może być aromatyzowany. Określenie „agricultural” dla rumu z soku z trzciny cukrowej wolno stosować tylko dla oznaczeń geograficznych francuskich departamentów zamorskich i Autonomicznego Regionu Madery.
Dlaczego to dla Ciebie ważne. Poncha to rodzaj napoju, a nie marka: jej moc zależy od tego, kto i jak ją zmieszał. WHO przypomina, że nie ma bezpiecznej dawki alkoholu.
Fakty
| Rok założenia | nazwa od „punch”; XVIII w. (Visit Madeira) lub raczej XIX w. (rozporządzenie regionalne), Madera |
|---|---|
| Surowiec | Rum da Madeira (aguardente de cana), miód pszczeli lub cukier, sok lub skórka owoców |
| Zawartość alkoholu (% obj.) | brak stałej mocy; rum co najmniej 37,5% obj. (UE) |
| Podstawa prawna | Portaria 187/2017 (Madera); rozp. (UE) 2019/787, zał. I, kat. 1 (rum) |
| Kategoria UE | brak osobnej kategorii dla ponchy; podstawą jest rum |
Jak łączy się z tematem „Napoje spirytusowe”
🥃 Poncha → rodzaj → 🌴 Rum i destylaty z trzciny cukrowej → rodzaj → 🥃 Mocne alkohole
Powiązania
- Z czego się robi
- 🥃 Trzcina cukrowa i melasa, 🥃 Rhum agricole
- Co zawiera
- 🍬 Cukier, 🍷 Etanol
- Na co wpływa
- 🍷 Alkohol a zdrowie, 🍷 Jazda po alkoholu
- Tradycje
- 🧑🤝🧑 Portugalczycy
- Należy do
- 🌴 Rum i destylaty z trzciny cukrowej
- Powiązane z
- 📍 Madeira, 🌍 Europa Południowa
- Podobne i różne
- 🍯 Miodowe napoje spirytusowe, 🥃 Cachaça, 🍸 Likiery, 🥃 Caipirinha
Najczęstsze pytania
Z czego robi się ponchę?
Według regionalnego rozporządzenia z 2017 roku: z rumu maderskiego, miodu pszczelego lub cukru oraz soku lub skórki owoców.
Czym jest mexelote?
Drewniany kijek, zwany też „pau da poncha”, którym rozgniata się i miesza składniki; wykonuje się go z drewna pomarańczowego lub laurowego.
Czym jest poncha à pescador?
Wersja rybacka, z cukrem. Według strony turystycznej pierwsza poncha pojawiła się w Câmara de Lobos, by ogrzać rybaków w zimne noce na morzu.
Skąd pochodzi poncha?
Z Madery. Nazwa pochodzi od „punch”; strona turystyczna datuje ją na XVIII wiek, a regionalne rozporządzenie uważa za bardziej prawdopodobny XIX.
Jaka jest moc ponchy?
Nie ma stałej mocy: proporcje zależą od tego, kto ją robi. Sam rum musi mieć według rozporządzenia (UE) 2019/787 co najmniej 37,5% obj.
Co przeczytać dalej
- 🍷 Alkohol a zdrowie — Alkohol w każdym napoju jest szkodliwy w dużych ilościach, a ryzyko rośnie wraz z ilością.
- 🍷 Etanol — Alkohol powstający podczas fermentacji, który powoduje upojenie.
- 🍸 Likiery — Likier to słodzony alkohol z ziołami, owocami lub orzechami: od 15 % obj., zwykle co najmniej sto gramów cukru na litr.
- 🍬 Cukier — Sacharoza dodawana do mleka skondensowanego, lodów i słodkich jogurtów; WHO zaleca, by wolne cukry dawały mniej niż 10 % dziennej energii.
- 🌍 Europa Południowa — Śródziemnomorskie południe Europy — Hiszpania, Włochy, Grecja, Portugalia: sery owcze i kozie oraz większość oliwy na świecie.
Podobne
🥃 Caña · 🥃 Grogue · 🥃 Clairin · 🥃 Mamajuana · 🥃 Guaro · 🥃 Rum korzenny (spiced rum)
⚠️ Napoje spirytusowe zawierają alkohol i są przeznaczone tylko dla dorosłych. Alkohol szkodzi zdrowiu. Nie pić w ciąży ani przed prowadzeniem pojazdu; skład i możliwe alergeny sprawdzać na etykiecie.
Źródła
- Visit Madeira (official tourism board): Poncha (aguardente de cana, mexelhote, 18th-century origin from 'panche', Câmara de Lobos, poncha à pescador, variants, dentinho)
- Jornal Oficial da Região Autónoma da Madeira, I Série n.º 100, 7.6.2017: Portaria n.º 187/2017 (definition of poncha and Rum da Madeira, poncha à pescador and traditional poncha, mexelote, origin of the term)
- Regulation (EU) 2019/787 on spirit drinks (OJ L 130, 17.5.2019), Annex I, category 1 (Rum): min. 37.5 % ABV, no flavouring; term 'agricultural' only for GIs of French overseas departments and the Autonomous Region of Madeira
- WHO/Europe: No level of alcohol consumption is safe for our health (04.01.2023)
