🥃 Mariazeller Magenlikör
Austriacki likier ziołowy z pielgrzymkowego miasta Mariazell w Styrii: 33 rośliny, spirytus i destylat śliwkowy, od 40 % obj.; nazwa chroniona w UE, produkowany od 1883 roku.
Mariazeller Magenlikör to nazwa chroniona w UE austriackiego likieru ziołowego z miasta Mariazell w Styrii. Wytwarza się go z wyciągów z 33 roślin na spirytusie i destylacie śliwkowym, z dodatkiem cukru i wody. Moc wynosi co najmniej 40 % obj., a zawartość cukru co najmniej 100 g na litr. Katalog zaliczał go do bitterów, ale według specyfikacji jest to likier.
Nazwa chroniona. Nazwa figuruje w załączniku III rozporządzenia (WE) nr 110/2008 wśród austriackich likierów, obok Steinfelder Magenbitter i Wachauer Marillenlikör, a obecnie obowiązuje na mocy rozporządzenia (UE) 2019/787. Nową ujednoliconą specyfikację Austria opublikowała jako zmianę standardową. Likier wolno wytwarzać wyłącznie w Mariazell, a dziś robi go jeden producent – firma Arzberger.
Produkcja. Przepis od pięciu pokoleń przekazywany jest wyłącznie ustnie. Wśród 33 składników są zioła, owoce, kwiaty, nasiona i korzenie, między innymi arnika, koper włoski, galangal, hyzop i ostryż. Grupuje się je po trzy–pięć i maceruje w spirytusie lub w mieszance spirytusu z destylatem śliwkowym od kilku godzin do kilku dni. Wariant halbsüß jest zielony, z łagodniejszymi ziołami i cukrem od 115 g/l; klassik ma barwę czerwonobrunatną, zawiera syrop karmelowy i ma lekko gorzki smak.
Historia. Mariazell od wieków przyjmuje pielgrzymów z całej dawnej monarchii habsburskiej. Od 1883 roku Cajetan Arzberger i jego następcy wytwarzają likier przy głównym placu miasta. Według specyfikacji pątnicy przybywali pieszo i często z rozstrojonym żołądkiem, więc kupowali likier razem z lokalnym piernikiem na drogę. Dziś jest to przede wszystkim pamiątka.
Dlaczego to ważne dla Ciebie. Słowo „żołądkowy” to nazwa historyczna, a nie właściwość lecznicza: to słodki likier o mocy 40 % obj. i zawartości około stu gramów cukru na litr. Nazwa chroniona gwarantuje jedynie miejsce i sposób produkcji. WHO przypomina: nie ma bezpiecznej dawki alkoholu.
Fakty
| Kategoria UE | likier (kat. 33 rozporządzenia (UE) 2019/787); nazwa chroniona |
|---|---|
| Podstawa prawna | rozporządzenie (UE) 2019/787; wcześniej załącznik III rozporządzenia (WE) nr 110/2008; ujednolicona specyfikacja Austrii |
| Surowiec | 33 rośliny (m.in. arnika, koper włoski, galangal, hyzop, ostryż), alkohol rolniczy, destylat śliwkowy, cukier |
| Zawartość alkoholu (% obj.) | od 40 % obj.; cukru od 115 g/l (halbsüß) lub od 100 g/l (klassik) |
| Rok założenia | rok 1883, Cajetan Arzberger, Mariazell |
Jak łączy się z tematem „Napoje spirytusowe”
🥃 Mariazeller Magenlikör ← podobny ← 🌿 Bittery i napoje gorzkie → rodzaj → 🥃 Mocne alkohole
Powiązania
- Następny krok
- 🍷 Maceracja
- Z czego się robi
- 🥃 Śliwowica
- Co zawiera
- 🍬 Cukier
- Na co wpływa
- 🍷 Alkohol a zdrowie, 🍷 Jazda po alkoholu
- Należy do
- 🍸 Likiery
- Podobne i różne
- 🥃 Bayerischer Kräuterlikör, 🥃 Jägermeister, 🍸 Bitter (napój spirytusowy o gorzkim smaku), 🥃 Likier ziołowy (Kräuterlikör), 🥃 Likier ziołowy (Kräuterlikör), 🥃 Magenbitter, 🥃 Magenbitter, 🌿 Bittery i napoje gorzkie
Najczęstsze pytania
Czy to prawda, że Mariazeller Magenlikör leczy żołądek?
Nie. Nazwa powstała, gdy pielgrzymom przypisywano mu działanie łagodzące, ale to likier o mocy od 40 % obj. Alkohol drażni żołądek, a WHO podkreśla: nie ma bezpiecznej dawki.
Ile roślin zawiera Mariazeller Magenlikör?
33 składniki roślinne: zioła, owoce, kwiaty, nasiona i korzenie, w tym arnikę, koper włoski, galangal, hyzop i ostryż.
Czym różnią się halbsüß i klassik?
Halbsüß jest zielony, z łagodniejszymi ziołami i cukrem od 115 g/l; klassik ma barwę czerwonobrunatną, zawiera wszystkie wyciągi, syrop karmelowy i lekko gorzki smak, a cukru jest w nim od 100 g/l.
Gdzie wolno wytwarzać Mariazeller Magenlikör?
Wyłącznie w mieście Mariazell w Styrii (Austria); obecnie robi go jeden producent – Arzberger.
Czy to bitter, czy likier?
Według specyfikacji i kategorii UE – likier; wariant klassik jest lekko gorzki, ale ze względu na zawartość cukru nie należy do kategorii gorzkich napojów spirytusowych.
Co przeczytać dalej
- 🍷 Alkohol a zdrowie — Alkohol w każdym napoju jest szkodliwy w dużych ilościach, a ryzyko rośnie wraz z ilością.
- 🍬 Cukier — Sacharoza dodawana do mleka skondensowanego, lodów i słodkich jogurtów; WHO zaleca, by wolne cukry dawały mniej niż 10 % dziennej energii.
- 🍷 Maceracja — Moczenie soku ze skórkami w celu wydobycia barwy, tanin i aromatu.
- 🌿 Bittery i napoje gorzkie — Gorzkie alkohole: bitter od 15 % obj.; goryczka to destylat z korzenia goryczki; gorzkie likiery są słodsze.
- 🥃 Śliwowica — Destylat owocowy ze sfermentowanych śliwek: w UE od 37,5 % vol., metanol do 1200 g/hl; serbska šljivovica na liście UNESCO od 2022 roku.
Podobne
🥃 Chiemseer Klosterlikör · 🥃 Genepì del Piemonte · 🥃 Bayerischer Blutwurz · 🥃 Benediktbeurer Klosterlikör · 🥃 Genepì della Valle d'Aosta · 🥃 Licor de hierbas de Galicia
⚠️ Napoje spirytusowe zawierają alkohol i są przeznaczone tylko dla dorosłych. Alkohol szkodzi zdrowiu. Nie pić w ciąży ani przed prowadzeniem pojazdu; skład i możliwe alergeny sprawdzać na etykiecie.
Źródła
- BAVG (Austria): Produktspezifikation des Mariazeller Magenlikörs, konsolidierte Fassung (Standardänderung nach Art. 24 Abs. 4 VO (EU) 2024/1143): category liqueur; min. 40 % vol.; sugar 'halbsüß' min. 115 g/l, 'klassik' (bitter) min. 100 g/l; produced only in Mariazell (414 km² after 2014 merger); 33 plant materials incl. arnica, fennel, galangal, hyssop, zedoary, macerated in groups of 3–5 in agricultural ethanol or ethanol with plum brandy for hours to days; recipe passed on orally for five generations; produced since 1883 by Cajetan Arzberger on the main square; pilgrims bought it with gingerbread; bottles 1000, 500, 200, 50 ml; sole producer Arzberger
- Steiermark Tourismus: Mariazell stomach liqueur and herbal bitters — Arzberger Likörmanufaktur, Hauptplatz 6, Mariazell; recipe developed by Cajetan Arzberger in 1883; 33 herbs, three elixirs; guided tours
- Regulation (EC) No 110/2008, Annex III as at 31.01.2020 (legislation.gov.uk): 32. Liqueur — Mariazeller Magenlikör (Austria), Steinfelder Magenbitter (Austria), Wachauer Marillenlikör (Austria)
- Regulation (EU) 2019/787 on spirit drinks, Annex I: cat. 33 liqueur (min. 15 %, sugar from 100 g/l in general); Chapter III — geographical indications
- WHO/Europe: No level of alcohol consumption is safe for our health (04.01.2023)
