Gnocchi i szpecle

Kategoria ✔ Sprawdzono: 10.2026 · źródeł: 3 Zaktualizowano: 27.10.2026

Małe kluski z ziemniaków, mąki lub kaszy manny oraz ciasto jajeczne przeciskane prosto do wrzątku.

Gnocchi i szpecle (Spätzle) to małe kluseczki gotowane w wodzie i jedzone jak makaron: włoskie gnocchi to miękkie kawałki ciasta głównie z ziemniaków, ricotty lub kaszy manny, a szpecle z południowych Niemiec, Austrii i Szwajcarii to nieregularne kluseczki z rzadkiego ciasta jajecznego, zeskrobywane lub przeciskane prosto do wrzątku.

W UE nie ma ogólnej prawnej definicji gnocchi. Zapakowane gnocchi muszą mieć wykaz składników i wyróżnione alergeny, takie jak pszenica i jaja, zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 1169/2011. Natomiast „Schwäbische Spätzle / Schwäbische Knöpfle” to chronione oznaczenie geograficzne: pod tą nazwą można je wytwarzać tylko w Szwabii według zarejestrowanej specyfikacji.

Klasyczne gnocchi ziemniaczane (gnocchi di patate) robi się z mączystych gotowanych ziemniaków, mąki pszennej, soli i czasem jajka. Im mniej mąki, tym lżejsze kluski, dlatego wybiera się suche, skrobiowe ziemniaki i ugniata je jeszcze ciepłe. W gnocchi z ricotty świeża ricotta zastępuje większość ziemniaków. Gnocchi po rzymsku (gnocchi alla romana) to krążki z kaszy manny ugotowanej na mleku, z masłem i parmezanem, zapiekane w piekarniku. Ciasto na szpecle to tylko mąka pszenna, jajka, odrobina wody i sól, ubijane, aż pojawią się pęcherzyki.

Ciasto na gnocchi zwija się w wałki, kroi na kawałki i często przetacza po widelcu lub prążkowanej deseczce, aby rowki trzymały sos. Szpecle zeskrobuje się nożem z mokrej deski albo przeciska przez praskę lub durszlak; knöpfle to krótsza odmiana w kształcie guziczków. Podobne kluski zna cała Europa Środkowa, np. węgierskie nokedli i słowackie halušky, a w Polsce kluski kładzione.

Jedne i drugie gotują się kilka minut: gnocchi są gotowe chwilę po wypłynięciu, szpecle, gdy tylko wypłyną. Gnocchi podaje się z masłem i szałwią, sosem pomidorowym, pesto lub gorgonzolą; szpecle — do pieczeni z sosem albo zapiekane z serem i smażoną cebulą jako Käsespätzle. Potrzeba do nich tylko ziemniaków, mąki, jaj lub ricotty, więc są szybką alternatywą dla suchego makaronu z pszenicy durum.

Fakty

Surowiec	Gnocchi: ziemniaki, ricotta lub kasza manna z mąką; szpecle: mąka pszenna, jaja, woda, sól
Kraj	Włochy (gnocchi); Niemcy, Austria, Szwajcaria (szpecle)
Podstawa prawna	Etykietowanie: rozporządzenie (UE) nr 1169/2011; ChOG „Schwäbische Spätzle / Schwäbische Knöpfle”
Czas trwania	Kilka minut we wrzątku; gotowe chwilę po wypłynięciu
Przeznaczenie	Pierwsze danie z sosem lub dodatek do mięsa

Co obejmuje

Wyniki: 185 z 185

3 A

B

D

G

L

P

R

S

T

V

Z

Ziemniak

Główne powiązania. Kliknij temat, aby go otworzyć.

Jak łączy się z tematem „Makaron”

Gnocchi i szpecle → rodzaj → 🍝 Makaron

Powiązania

Co zawiera: Ziemniak, Mąka pszenna, 🌾 Pszenica zwyczajna, 🥚 Jajo kurze, 🧀 Ricotta, 🥛 Mleko
Należy do: 🍝 Makaron
Podobne i różne: Chronione nazwy makaronów, Świeży makaron
W innych tematach: 🧈 Masło, 🧀 Parmezan

Najczęstsze pytania

Czy gnocchi to makaron?

We Włoszech podaje się je jako pierwsze danie, jak makaron, ale to kluski: ciasto jest głównie z ziemniaków, ricotty lub kaszy manny, a nie tylko z semoliny z pszenicy durum i wody.

Czym gnocchi różnią się od szpecli?

Gnocchi formuje się ręcznie z gęstego ciasta z ziemniaków, ricotty lub kaszy manny. Szpecle powstają z rzadkiego ciasta z mąki i jaj, zeskrobywanego lub przeciskanego prosto do wrzątku.

Jak poznać, że gnocchi są ugotowane?

Wypływają po jednej–trzech minutach; zostaw je jeszcze kilka sekund i wyjmij łyżką cedzakową.

Czy to prawda, że dobre gnocchi wymagają dużo mąki?

Nie. Im więcej mąki, tym są zbitsze i cięższe. Do mączystych ziemniaków ugniecionych na ciepło dodaje się tylko tyle mąki, by ciasto się trzymało.

Czy szwabskie szpecle mają chronioną nazwę?

Tak. „Schwäbische Spätzle / Schwäbische Knöpfle” to chronione oznaczenie geograficzne UE: pod tą nazwą wytwarza się je tylko w Szwabii według zarejestrowanej specyfikacji.

Co przeczytać dalej

🥚 Jajo kurze — Jajo kury domowej: w makaronie daje żółty kolor, elastyczne ciasto i białko, a w UE jest wyróżniane na etykiecie jako alergen.
Świeży makaron — Makaron niesuszony lub tylko podsuszony: przechowywany w chłodzie, gotuje się w kilka minut; orecchiette, pici, trofie.
🌾 Pszenica zwyczajna — Najczęściej uprawiany gatunek pszenicy, mielony na mąkę do chleba, świeżego i jajecznego makaronu oraz szpecli.
Chronione nazwy makaronów — Makarony z chronionym oznaczeniem geograficznym UE (ChOG), takie jak Pasta di Gragnano i Pizzoccheri della Valtellina.

Podobne

Składniki i skład makaronu · Świeży makaron · Makaron nadziewany · Makaron jajeczny · Chronione nazwy makaronów · Sosy i dania z makaronem

Źródła

Wszystkie tematy