🌾 Pszenica zwyczajna

Pszenica zwyczajna (Triticum aestivum) to najczęściej uprawiany gatunek pszenicy na świecie: jej ziarno miele się na drobną mąkę do chleba, wypieków oraz makaronu świeżego i jajecznego. Jest heksaploidalna, ma 42 chromosomy (genomy A, B i D) i daje zdecydowaną większość światowych zbiorów pszenicy; pszenica durum (Triticum durum) to tylko niewielka część.

Uprawia się ją w klimacie umiarkowanym na niemal wszystkich kontynentach: w całej Europie, m.in. w Ukrainie, Francji, Niemczech i Polsce, a także w Chinach, Indiach, Ameryce Północnej i Australii. Odmiany ozime wysiewa się jesienią i zbiera następnego lata, jare wysiewa się wiosną.

Ziarno jest mączyste, a nie szkliste, dlatego w młynie łatwo rozpada się na drobną białą mąkę. Zawiera zwykle 10–13 % białka, zależnie od odmiany i warunków, a z tego białka powstaje rozciągliwy, elastyczny gluten. Dlatego ciasto z pszenicy zwyczajnej dobrze rośnie w chlebie i daje się cienko rozwałkować na makaron.

W makaronie pszenicę zwyczajną wykorzystuje się jako mąkę pszenną. Robi się z niej makaron świeży i domowy makaron jajeczny, np. tagliatelle, tagliolini i płaty lasagne, ciasto na szpecle oraz mąkę wiążącą ziemniaczane gnocchi. We Włoszech suchego makaronu nie wolno z niej robić: DPR 187/2001 dopuszcza tylko semolinę z pszenicy durum. W innych krajach suchy makaron z mąki pszennej jest powszechny, ale łatwiej się rozgotowuje.

Poza makaronem z pszenicy zwyczajnej piecze się chleb, bułki, ciastka i ciasta, robi naleśniki i kaszę mannę.

Zawiera gluten, więc nie nadaje się dla osób z celiakią, a w UE pszenicę trzeba wyróżnić na etykiecie jako alergen. Mąka pełnoziarnista z całego ziarna ma więcej błonnika niż biała.