🧪 Skład mleka, zdrowie i zamienniki

Skład mleka, zdrowie i zamienniki to dział o tym, co zawiera mleko, jakie twierdzenia o jego korzyściach są oficjalnie dozwolone, jak odróżnić laktozę od alergii i czym zastępuje się mleko. Mleko krowie to w około 87 % woda; według USDA 100 g mleka pełnego 3,25 % dostarcza 61 kcal, 3,15 g białka, 3,25 g tłuszczu, 5,05 g laktozy i 113 mg wapnia.

Głównym białkiem mleka jest kazeina, około czterech piątych całości; reszta to białko serwatkowe. Składników mineralnych jest mniej niż 1 %. UE pozwala pisać, że wapń jest potrzebny do utrzymania zdrowych kości i zębów, a białko przyczynia się do wzrostu i utrzymania masy mięśniowej. Szklanka 250 ml mleka pełnego dostarcza około 290 mg wapnia, blisko 30 % wartości referencyjnej EFSA dla dorosłego (950 mg dziennie).

Laktozę rozkłada laktaza. Metaanaliza danych z 89 krajów szacuje złe wchłanianie laktozy na około 68 % dorosłych na świecie, od 28 % w Europie Zachodniej, Południowej i Północnej do 70 % na Bliskim Wschodzie. Mimo to większość z nich bez objawów toleruje do 12 g laktozy naraz, czyli mniej więcej szklankę mleka.

Nietolerancja laktozy to nie to samo co alergia na białko mleka: alergia może wywołać trudności z oddychaniem, swędzenie, obrzęk warg i twarzy i bywa groźna dla życia. W UE mleko należy do 14 alergenów, które obowiązkowo wyróżnia się na etykiecie.

Napojów sojowych, owsianych czy migdałowych nie wolno w UE sprzedawać jako «mleka»: Trybunał Sprawiedliwości UE potwierdził to w 2017 roku nawet dla nazw z wyjaśnieniem roślinnego pochodzenia, a wyjątkami są tradycyjne nazwy, takie jak «mleko kokosowe». NHS uważa niesłodzone, wzbogacone wapniem zamienniki za dobrą alternatywę, ale nie dla dzieci poniżej roku.